Trái phiếu chính phủ là một loại chứng khoán nợ được phát hành bởi Nhà nước nhằm huy động vốn từ các tổ chức, cá nhân trong nước và quốc tế để bù đắp thâm hụt ngân sách hoặc tài trợ cho các dự án đầu tư công. Khi mua trái phiếu chính phủ, người mua trở thành chủ nợ của Nhà nước và sẽ được hoàn trả gốc cùng lãi theo kỳ hạn đã cam kết. Trái phiếu này thường có thời gian đáo hạn đa dạng, từ ngắn hạn dưới một năm đến dài hạn trên mười hoặc hai mươi năm, và lãi suất cũng có thể cố định hoặc thả nổi tùy theo từng đợt phát hành và tình hình kinh tế. Lợi thế lớn nhất của trái phiếu chính phủ là mức độ an toàn cao do được bảo đảm bởi nguồn ngân sách quốc gia, phù hợp cho các nhà đầu tư ưu tiên bảo toàn vốn.

Không chỉ đóng vai trò như một kênh đầu tư an toàn, trái phiếu chính phủ còn giữ chức năng quan trọng trong điều tiết chính sách tài khóa và tiền tệ của quốc gia. Khi lượng phát hành nhiều, Nhà nước có thể thu hút một phần lớn tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế về phía mình, qua đó giảm áp lực lạm phát hoặc điều chỉnh thanh khoản trên thị trường. Trái phiếu này cũng thường được sử dụng làm tài sản đảm bảo trong các giao dịch tài chính như repo hoặc tái cấp vốn tại Ngân hàng Nhà nước. Ngoài ra, trái phiếu chính phủ còn giúp xây dựng đường cong lợi suất chuẩn, làm cơ sở xác định lãi suất cho các loại trái phiếu doanh nghiệp khác và phát triển thị trường vốn nội địa ngày càng minh bạch, hiệu quả hơn.

Đặc biệt, trên thực tế thị trường Việt Nam, đầu tư vào trái phiếu chính phủ ngày càng thu hút sự quan tâm của các ngân hàng thương mại, quỹ đầu tư và cả nhà đầu tư cá nhân nhờ tính thanh khoản tốt, khả năng giao dịch thứ cấp dễ dàng trên sở giao dịch chứng khoán. Điều này không chỉ giúp cho người sở hữu có thể linh hoạt khi cần thanh toán mà còn góp phần tăng tính hấp dẫn của trái phiếu chính phủ so với các kênh gửi tiết kiệm truyền thống. Tuy nhiên, như bất kỳ loại hình đầu tư nào, nhà đầu tư cần cân nhắc giữa mục tiêu lợi nhuận, thời hạn đầu tư và mức độ lạm phát để lựa chọn loại trái phiếu phù hợp với danh mục của mình. Trên nền tảng đó, trái phiếu chính phủ tiếp tục khẳng định vị thế là công cụ tài chính thiết yếu trong phát triển ổn định của nền kinh tế quốc dân.