Trạng Nguyên Hiền, tên thật là Nguyễn Hiền, được biết đến là vị trạng nguyên nhỏ tuổi nhất trong lịch sử khoa bảng Việt Nam thời nhà Trần. Sinh năm 1234 tại làng Dương A, huyện Thượng Hiền, nay thuộc xã Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định, Nguyễn Hiền từ nhỏ đã nổi tiếng là thần đồng, có trí nhớ tốt và tư chất thông minh thiên bẩm. Dù gia đình nghèo khó, cha mất sớm, mẹ tảo tần nuôi con, cậu bé Nguyễn Hiền vẫn không nản lòng mà ngày đêm đèn sách bên bờ ao, chân ruỗi trên những thảm rơm khô. Tinh thần ham học hỏi cũng như sự vượt khó của ông đã khiến bao người trong làng xóm kính phục và động viên.

Năm 1247, khi chỉ mới 13 tuổi, Nguyễn Hiền đã vượt qua hàng trăm sĩ tử khắp nơi để đỗ Trạng nguyên trong kỳ thi đại khoa dưới thời vua Trần Thái Tông. Thành tích này không chỉ làm rạng danh họ Nguyễn mà còn ghi dấu ấn lớn trong lịch sử khoa bảng nước nhà. Sau khi đỗ đạt, Nguyễn Hiền được nhà vua tin cậy giao trọng trách trợ giúp triều đình, đặc biệt là trong việc xử lý các công việc nội chính, giáo dục và chăn dân. Tấm gương về nghị lực và trí tuệ xuất chúng của ông đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ người Việt về sau, nhắc nhở mỗi người dù hoàn cảnh nào cũng phải nỗ lực vươn lên bằng ý chí và quyết tâm của mình.

Nguyễn Hiền không chỉ nổi tiếng về đường học vấn mà còn để lại nhiều giai thoại về đức tính khiêm nhường, hiếu học và yêu thương dân lành. Dân gian lưu truyền rằng dù đạt tới đỉnh cao của khoa cử, ông vẫn luôn coi trọng sự học và không tự mãn với thành tích của mình. Trong cuộc sống thường nhật, ông gần gũi, giản dị, luôn quan tâm giúp đỡ bà con làng xóm, xem đó là bổn phận của một người có học. Đến nay, tên tuổi và sự nghiệp của Nguyễn Hiền vẫn được hậu thế nhắc nhớ qua các công trình nghiên cứu, hội thảo, và lễ hội truyền thống ở quê hương ông, trở thành biểu tượng về ý thức vươn lên, lòng hiếu học và tinh thần tự lực của người Việt Nam.