Quần đảo Hoàng Sa là một quần đảo nằm ở phía Bắc của Biển Đông, có vị trí chiến lược quan trọng về hàng hải, quốc phòng và tài nguyên. Từ thế kỷ XVII, các tư liệu cổ như Đại Nam thực lục, Phủ biên tạp lục, và các bản đồ thời kỳ Chúa Nguyễn, triều Tây Sơn, nhà Nguyễn đã ghi nhận hoạt động khai thác, xác lập chủ quyền của người Việt tại khu vực này. Hoạt động của các đội Hoàng Sa và Trường Sa là cột mốc quan trọng chứng minh sự quản lý liên tục của nhà nước Việt Nam đối với quần đảo, thông qua việc thu hoạch hải sản, thu nhặt hiện vật từ các tàu đắm và cắm mốc chủ quyền.

Thời kỳ Pháp thuộc đánh dấu một giai đoạn mới khi chính quyền thuộc địa tiếp quản nhiệm vụ quản lý, đặt trạm khí tượng và ánh sáng ở đảo Pattle (Hoàng Sa Trung), xây dựng các công trình để khẳng định chủ quyền quốc gia. Sau đó, năm 1938, việc sáp nhập quần đảo Hoàng Sa vào tỉnh Thừa Thiên và thiết lập bộ máy hành chính về mặt chính thức càng làm tăng vị thế pháp lý của Việt Nam đối với quần đảo này. Đến sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, các cường quốc quốc tế đã xác nhận chủ quyền của Việt Nam với quần đảo Hoàng Sa thông qua các văn bản pháp lý quốc tế quan trọng, nhưng thực tế vẫn diễn ra những tranh chấp phức tạp liên quan đến vị trí địa chính trị của khu vực.

Năm 1974 trở thành cột mốc đau thương khi Trung Quốc sử dụng vũ lực đánh chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa từ tay quân đội Việt Nam Cộng hòa, gây ra thiệt hại lớn về tài sản, tính mạng và chủ quyền quốc gia. Kể từ đó, quần đảo Hoàng Sa bị chiếm đóng trái phép nhưng Việt Nam không ngừng bảo vệ, khẳng định quyền lợi chính đáng của mình từ góc độ pháp lý, lịch sử và thực tiễn quản lý. Việc ghi nhớ các cột mốc lịch sử liên quan đến Hoàng Sa nhắc nhở thế hệ hôm nay về tinh thần đấu tranh giữ gìn chủ quyền và giá trị lịch sử to lớn của vùng đất biển đảo này đối với Tổ quốc.