Vĩ tuyến 17 chính là ranh giới tạm thời chia cắt hai miền Nam – Bắc của Việt Nam theo Hiệp định Genève năm 1954. Dòng sông gắn liền với vĩ tuyến này là sông Bến Hải nằm ở tỉnh Quảng Trị. Sông Bến Hải bắt nguồn từ dãy Trường Sơn, chảy qua địa phận huyện Vĩnh Linh và đổ ra biển Đông tại cửa biển Cửa Tùng. Khi sông băng mình qua vùng đất Quảng Trị, nó uốn mình thành một đường biên tự nhiên, là biểu tượng của sự chia cắt đau thương trong lịch sử dân tộc.

Dọc hai bên bờ sông Bến Hải, người dân nhiều thế hệ đã chứng kiến biết bao gian khổ khi đất nước bị chia cắt. Trên sông có cầu Hiền Lương - cây cầu lịch sử nối liền hai miền, đồng thời là biểu tượng của khát vọng thống nhất, hòa bình. Bầu không khí nơi đây từng tràn ngập tiếng loa tuyên truyền từ cả hai phía, tiếng nhạc hiệu nổi lên mỗi sớm chiều, phản ánh sâu sắc cuộc đấu tranh giữa hai ý chí dân tộc. Ngày nay, di tích đôi bờ sông Bến Hải cùng cầu Hiền Lương đã trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho các thế hệ, nhắc nhở về lòng yêu nước, ý chí bảo vệ non sông gấm vóc Việt Nam.

Sông Bến Hải và vĩ tuyến 17 không chỉ là địa danh của địa lý mà còn mang trong mình những tầng nghĩa lịch sử sâu sắc. Dòng sông nhỏ bé ấy đã chứng kiến bao mất mát, hi sinh nhưng cũng là nơi khởi đầu cho khát vọng hòa hợp dân tộc, cầu nối yêu thương sau ngày thống nhất đất nước. Đến nay, hình ảnh sông Bến Hải chảy hiền hòa, cây cầu Hiền Lương sừng sững vẫn khiến mỗi người Việt Nam cảm nhận rõ hơn giá trị của hòa bình và độc lập tự do, để từ đó trân trọng, giữ gìn mãi những trang sử hào hùng của dân tộc.