Đất nước của Nguyễn Đình Thi là một bài thơ mang đậm màu sắc sử thi và chất trữ tình sâu lắng, khắc họa hình ảnh Tổ quốc qua những chặng đường đau thương và hào hùng của lịch sử dân tộc. Ngay từ mở đầu bài thơ, nhà thơ đã gợi lên không khí những buổi sáng mùa thu Hà Nội mát trong, làm hiện lên hình ảnh đất nước thanh bình nhưng vẫn thấp thoáng đâu đây bóng dáng của chiến tranh và chia ly. Sự lồng ghép giữa hình ảnh thiên nhiên thơ mộng với không gian chiến trận khốc liệt tạo nên những đối lập cảm xúc, vừa bi hùng lại vừa tha thiết yêu thương. Đó cũng chính là tinh thần bất khuất của mỗi con người Việt Nam trong những năm tháng đất nước bị tàn phá bởi bom đạn.

Nguyễn Đình Thi đã sử dụng những hình tượng gần gũi và giàu sức gợi, từ “mênh mông học nước”, “bát ngát cánh đồng”, đến “những ôm ao, luỹ tre, mái rạ” để tái hiện vẻ đẹp bình dị mà sâu lắng của quê hương. Trong bài thơ, tác giả không chỉ nói về vẻ đẹp thiên nhiên mà còn ca ngợi lòng yêu nước và tinh thần quật khởi, bền bỉ của nhân dân Việt Nam. Hình ảnh “Đất nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc”, hay nhấn mạnh rằng “Người ra đi đầu không ngoảnh lại” thể hiện khí chất hiên ngang, dũng cảm trước mọi thử thách. Bài thơ trở thành tiếng lòng tự hào về truyền thống anh hùng, cũng như khát vọng hòa bình, tự do của cả dân tộc.

Những câu thơ cuối bài như vang vọng mãi: “Ôi những cánh đồng quê chảy máu/ Dây thép gai đâm nát trời chiều…” đã gây ấn tượng mạnh mẽ, thể hiện nỗi đau xót trước cảnh đất nước bị xâm lăng, đồng thời khẳng định ý chí kiên cường vượt lên số phận. Đối với Nguyễn Đình Thi, đất nước là nơi chứa đựng không chỉ những giá trị vật chất mà còn là máu thịt, là cuộc sống linh hồn của mọi con người Việt Nam. “Đất Nước” vì thế không chỉ là bản anh hùng ca của dân tộc ở thời đại chiến tranh, mà còn là lời nhắn gửi bất diệt về tình yêu nước, lòng tự hào và tinh thần đoàn kết hướng về tương lai.