UNCLOS là từ viết tắt của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (United Nations Convention on the Law of the Sea), một văn kiện quốc tế quan trọng được thông qua lần đầu tại Montego Bay, Jamaica, năm 1982 và chính thức có hiệu lực từ năm 1994. UNCLOS đóng vai trò nền tảng trong việc thiết lập khung pháp lý quốc tế liên quan tới quyền sử dụng tài nguyên biển, các vấn đề chủ quyền, quyền tự do hàng hải và bảo vệ môi trường biển. Công ước này điều chỉnh rõ ràng các vùng biển như lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa và khu vực đáy biển ngoài phạm vi quốc gia. Việc phân định các khu vực này nhằm tạo sự minh bạch, công bằng trong quản lý biển giữa các quốc gia ven biển cũng như bảo đảm trật tự, hòa bình trên các đại dương.

Bên cạnh đó, UNCLOS còn quy định những nguyên tắc cơ bản về quyền và nghĩa vụ của các quốc gia ven biển và quốc gia không có biển. Các quốc gia ven biển có quyền chủ quyền đối với tài nguyên sinh vật và tài nguyên phi sinh vật trong vùng đặc quyền kinh tế kéo dài 200 hải lý kể từ đường cơ sở, bao gồm quyền thực thi luật pháp, các hoạt động kinh tế, thăm dò, khai thác, bảo vệ môi trường biển. Tuy nhiên, UNCLOS cũng bảo đảm quyền tự do hàng hải cho tàu thuyền nước ngoài, bao gồm quyền đi qua vô hại trong lãnh hải và quyền tự do lưu thông trong vùng biển quốc tế. Công ước cũng thành lập các cơ chế giải quyết tranh chấp khi các quốc gia không đạt được thỏa thuận song phương hoặc đa phương, giúp duy trì sự ổn định, giảm thiểu xung đột trên biển.

Hiện nay, UNCLOS được xem là "Hiến pháp của các đại dương". Hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam, đều ký kết hoặc tham gia công ước này để quản lý các hoạt động trên biển và bảo vệ quyền lợi quốc gia trong khuôn khổ luật pháp quốc tế. Đối với Việt Nam, việc tuân thủ UNCLOS không chỉ là nghĩa vụ mà còn góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo, phát triển kinh tế biển, quản lý tài nguyên một cách bền vững và gìn giữ hòa bình, an ninh trên Biển Đông. Công ước UNCLOS ngày càng khẳng định tầm quan trọng trong việc tạo ra hành lang pháp lý chung cho mọi quốc gia, thúc đẩy hợp tác khu vực và toàn cầu trong lĩnh vực biển và đại dương.