Vứt rác bừa bãi là tình trạng phổ biến tại nhiều địa phương, bắt nguồn từ ý thức kém của một bộ phận người dân về bảo vệ môi trường. Nhiều người chưa nhận thức đầy đủ rằng việc xả rác không đúng nơi quy định sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng như ô nhiễm không khí, nước và đất, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Ngoài ra, thói quen này hình thành từ sự thuận tiện nhất thời, khi họ nghĩ rằng chỉ một hành động nhỏ sẽ không gây tác động lớn, mà không hiểu rằng nếu ai cũng có suy nghĩ như vậy thì hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Một phần nguyên nhân nữa là người dân chưa được giáo dục, tuyên truyền đầy đủ về ý nghĩa và lợi ích của việc giữ gìn vệ sinh chung, dẫn đến thiếu trách nhiệm trong hành động hàng ngày.

Bên cạnh ý thức cá nhân, vứt rác bừa bãi còn xuất phát từ hạn chế trong cơ sở hạ tầng và quản lý của các cơ quan chức năng. Tại nhiều nơi, hệ thống thu gom, xử lý rác thải chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Thiếu các thùng rác công cộng, các điểm tập kết rác rõ ràng khiến người dân khó phân biệt đâu là nơi để rác đúng quy định. Ngoài ra, lực lượng kiểm tra và xử lý hành vi xả rác nhiều lúc còn yếu, chưa thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở hay xử phạt nghiêm minh nên chưa tạo được ý thức chấp hành cho cộng đồng. Những yếu tố này cộng hưởng cùng nhau khiến cho việc xả rác bậy tồn tại dai dẳng, trở thành một vấn đề nan giải cần sự phối hợp từ cả cá nhân và nhà nước để giải quyết triệt để.

Cuối cùng, một nguyên nhân không thể bỏ qua là tốc độ đô thị hóa và sự kiểm soát chưa tốt ở các khu vực công cộng đông người. Khi mật độ dân cư ngày càng gia tăng, rác thải cũng sản sinh nhiều hơn. Nếu các chính sách quản lý, giáo dục môi trường không cập nhật kịp với sự thay đổi của xã hội, đồng thời người dân chưa có ý thức tự giác, thì tình trạng vứt rác bừa bãi sẽ tiếp tục diễn ra. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị mà còn làm suy giảm chất lượng sống, gây bất lợi cho phát triển kinh tế lâu dài và sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, để hạn chế thói quen xấu này, cần sự chung tay từ nhiều phía: từng cá nhân, cộng đồng, các cấp quản lý cũng như sự phát triển đồng bộ của cơ sở vật chất phục vụ thu gom, xử lý rác thải.