Văn hóa Óc Eo là một nền văn hóa cổ tiêu biểu được phát hiện chủ yếu tại vùng đồng bằng Nam Bộ, Việt Nam. Trung tâm khảo cổ Óc Eo thuộc xã Vọng Thê, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang, và đây cũng là nơi đầu tiên những dấu tích vật chất của nền văn hóa này được khai quật vào những năm 1940. Tuy nhiên, phạm vi phân bố của văn hóa Óc Eo không chỉ giới hạn ở An Giang mà còn mở rộng đến nhiều tỉnh khác trong khu vực Nam Bộ như Đồng Tháp, Cần Thơ, Kiên Giang, và cả những vùng ven biển ở miền Tây Nam Bộ. Bên cạnh đó, các di tích, di vật của Óc Eo cũng xuất hiện ở Campuchia và phía nam của Lào, minh chứng cho sự lan tỏa rộng lớn của nền văn minh này trong thời kỳ cổ đại.

Văn hóa Óc Eo gắn liền với vương quốc Phù Nam cổ, là một trong những trung tâm giao thương lớn của khu vực Đông Nam Á từ thế kỷ II đến thế kỷ VII. Những nghiên cứu khảo cổ cho thấy cư dân Óc Eo có đời sống phong phú, trình độ kiến trúc và nghệ thuật khá cao, thể hiện qua những di tích như mộ táng, các kiến trúc tôn giáo và đặc biệt là hệ thống kênh rạch nhân tạo phục vụ giao thông, nông nghiệp. Các hiện vật như tượng thần Hindu, tượng Phật, đồ gốm, trang sức bằng vàng bạc, đồng thau… đều cho thấy sự pha trộn giữa các yếu tố bản địa với các luồng văn hóa Ấn Độ, Trung Quốc, khẳng định tính đa dạng và mở cửa của văn hóa Óc Eo.

Ngày nay, các di tích Óc Eo đã trở thành nguồn tư liệu giá trị phục vụ công tác nghiên cứu lịch sử-văn hóa, góp phần nhận diện bản sắc dân tộc và truyền thống văn hóa vùng Nam Bộ. Những phát hiện mới liên tục được bổ sung thông qua các cuộc khai quật khảo cổ từ An Giang đến các tỉnh lân cận, làm sáng tỏ thêm về đời sống kinh tế, xã hội, tín ngưỡng cũng như mối quan hệ giao thoa giữa các nền văn hóa trong khu vực. Việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Óc Eo không chỉ ý nghĩa ở mặt học thuật mà còn có vai trò quan trọng đối với việc phát triển du lịch, giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống lịch sử lâu đời của người Việt Nam.