Cầu sóc ruộng là một tục lệ dân gian lâu đời gắn liền với đời sống nông nghiệp của người Việt, đặc biệt ở các vùng nông thôn Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Theo quan niệm truyền thống, thức cầu sóc ruộng thường được tổ chức vào đầu mùa vụ hoặc khi thời tiết bất lợi, dịch bệnh phá hoại cây lúa hoành hành trên đồng ruộng. Lúc ấy, bà con nông dân cùng nhau lập bàn thờ, chuẩn bị lễ vật gồm hoa quả, bánh kẹo, xôi, gà luộc và có khi cả những sản vật quý giá nhất trong nhà để dâng lên các vị thần linh, tổ tiên. Nghi lễ cầu sóc ruộng không chỉ nhằm mục đích tâm linh mong cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu mà còn là dịp để cộng đồng làng xã gắn kết tình làng nghĩa xóm, đoàn kết hỗ trợ nhau vượt qua khó khăn thử thách của thiên nhiên.

Những nghi lễ trong cầu sóc ruộng được thực hiện rất trang trọng và thành kính. Thầy cúng, hoặc người có uy tín trong làng xã, thay mặt mọi người khấn vái đất trời và các vị thần nông, cầu xin những điều tốt đẹp đến với mùa vụ mới. Âm vang khói hương, tiếng tụng kinh, tiếng lục lạc hòa với nhịp sống thường ngày tạo nên không khí linh thiêng và vô cùng xúc động. Bên cạnh phần nghi lễ, còn diễn ra những hoạt động tập thể như chia sẻ công việc gieo trồng, trao đổi kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp, tăng cường tình làng nghĩa xóm. Cầu sóc ruộng vì thế không chỉ dừng lại ở ý nghĩa tín ngưỡng mà còn phản ánh tinh thần đoàn kết và trí tuệ cộng đồng của người Việt trong việc thích ứng với thiên nhiên và bảo vệ cuộc sống.