Chất độc màu da cam là tên gọi phổ biến tại Việt Nam để chỉ loại hóa chất được quân đội Mỹ sử dụng rộng rãi trong chiến tranh Việt Nam từ năm 1961 đến 1971, với mục đích chính là phá hủy rừng rậm che giấu lực lượng cách mạng và tiêu diệt mùa màng của người dân. Tuy nhiên, hậu quả mà nó để lại vô cùng nghiêm trọng cho con người và môi sinh. Dioxin, thành phần nguy hiểm nhất trong chất độc màu da cam, có độc tính rất cao, khi thấm vào đất đai và nguồn nước sẽ lưu tồn suốt nhiều thập kỷ. Con người phơi nhiễm với dioxin có thể gặp các vấn đề sức khỏe trầm trọng như ung thư, dị tật bẩm sinh, suy giảm miễn dịch và nhiều bệnh mãn tính khác.

Hậu quả của chất độc màu da cam không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người bị phơi nhiễm mà còn di truyền sang các thế hệ con cháu. Nhiều gia đình Việt Nam hiện nay vẫn đang phải chịu đựng nỗi đau khi con em sinh ra mắc các dị tật về thể chất và trí tuệ do cha mẹ hoặc ông bà từng tiếp xúc với hóa chất này trong chiến tranh. Đã có hàng triệu người trở thành nạn nhân, trong đó không ít trẻ em sinh ra với những tổn thương nghiêm trọng không thể chữa lành. Đây chính là một trong những thảm họa nhân đạo lớn nhất trong lịch sử hiện đại mà hậu quả của nó vẫn còn dai dẳng đến ngày nay.

Việt Nam cùng nhiều tổ chức quốc tế đã và đang nỗ lực khắc phục hậu quả của chất độc màu da cam. Nhiều dự án tẩy độc dioxin tại các điểm nóng, hỗ trợ y tế, phục hồi chức năng cho nạn nhân, cũng như kêu gọi sự đồng hành của cộng đồng quốc tế nhằm xoa dịu nỗi đau chiến tranh cho các thế hệ mang di chứng. Dù những cố gắng này đã đem lại hiệu quả tích cực, nhưng hành trình khắc phục hậu quả vẫn còn nhiều gian nan và đòi hỏi sự chung tay lâu dài của cả xã hội. Nhắc đến chất độc màu da cam, chúng ta không chỉ nhắc lại quá khứ đau thương mà còn là lời cảnh tỉnh về những tác động khốc liệt của chiến tranh đối với con người và môi trường sống.