Tháng hái tiêu là thời điểm quan trọng trong năm đối với người nông dân trồng tiêu tại các vùng miền nhiệt đới ở Việt Nam. Khi tháng 12 đến, trên những dãy đồi xanh mướt, từng hạt tiêu đã chuyển từ màu xanh sang đỏ óng, báo hiệu đến mùa thu hoạch. Thời tiết mát mẻ, se lạnh của cuối đông tạo điều kiện lý tưởng để hạt tiêu khô ráo và giữ được hương thơm đặc trưng. Những chiếc giỏ tre, thúng mây được chuẩn bị sẵn, các gia đình quây quần bên nhau vui vẻ hái từng chùm tiêu nặng trĩu, vừa làm vừa trò chuyện rôm rả. Khung cảnh đó không chỉ phản ánh nhịp sống lao động mà còn thể hiện nét đẹp văn hóa cộng đồng làng quê.

Quá trình thu hoạch tiêu yêu cầu sự cẩn thận và khéo léo, bởi việc hái không đúng kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm lẫn năng suất vụ sau. Mỗi hạt tiêu được giữ nguyên trên cuống, không làm dập nát nhằm đảm bảo khi đem phơi hoặc sấy khô sẽ đạt mùi thơm nồng đặc biệt. Người trồng thường bắt đầu hái tiêu vào buổi sáng sớm, lúc sương còn đọng trên lá nhằm giúp hạt tiêu tươi lâu hơn. Sau khi thu hái, tiêu được phân loại và xử lý sơ chế trước khi đem ra chợ hoặc phục vụ xuất khẩu, góp phần mang lại nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình. Tinh thần đoàn kết, sự kiên nhẫn và khéo léo trong từng động tác hái tiêu chính là bí quyết để duy trì ngành nghề truyền thống qua nhiều thế hệ.

Ngoài giá trị kinh tế, mùa thu hoạch tiêu còn là dịp các thành viên trong gia đình tụ tập, chia sẻ những câu chuyện đời thường và truyền đạt cho thế hệ trẻ kinh nghiệm quý giá về cách chăm sóc, thu hoạch cũng như gìn giữ vườn tiêu. Những kỷ niệm bên gốc tiêu, mùi hương đặc trưng từ những sọt tiêu chín đỏ, nụ cười rạng rỡ của người già, trẻ nhỏ tạo nên vẻ đẹp rất riêng của tháng hái tiêu ở làng quê Việt Nam. Trong bức tranh lao động ấy, người ta cảm nhận được sự gắn bó với thiên nhiên, với đất đai, và cả niềm hy vọng vào một vụ mùa bội thu, tiếp nối truyền thống sinh kế của bao thế hệ đi trước.