Ngũ huyện Khê là một vùng đất nổi tiếng ở Việt Nam, gắn liền với tên tuổi của danh tướng Lê Văn Thịnh vào thời nhà Lý. Khu vực này nằm ở phía đông của tỉnh Bắc Ninh ngày nay, bao gồm các tổng Khê và Ngũ Phận, vốn là địa bàn tập trung đông dân cư cùng nhiều truyền thống văn hóa đặc sắc. Địa danh Ngũ huyện Khê được người dân truyền tụng như một biểu tượng của địa linh nhân kiệt, nơi sản sinh ra nhiều trí thức, quan lại cho triều đình đương thời và về sau. Tên gọi "Ngũ huyện Khê" hàm ý vùng đất có năm huyện và dòng sông Khê xuôi chảy, tạo nên khung cảnh trù phú, yên bình, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, thủ công truyền thống, đồng thời là nơi khơi nguồn cho các giá trị học vấn và Nho giáo lan tỏa sâu rộng trong xã hội.

Không chỉ là vùng địa lý đơn thuần, ngũ huyện Khê còn có vị trí chiến lược quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Các tài liệu cổ như "Đại Việt sử ký toàn thư" hay các thần tích, thần phả tại địa phương đều ghi nhận sự xuất hiện của những sự kiện chính trị, quân sự lớn liên quan đến khu vực này, đặc biệt là các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm hoặc các phong trào khởi nghĩa nông dân. Nhiều dòng họ khoa bảng, đình đám đã từng cư ngụ hay xuất thân từ nơi đây, góp phần làm rạng rỡ truyền thống hiếu học, cần cù, bất khuất của con người đất Bắc. Đặc biệt, các lễ hội, phong tục tập quán cùng các công trình kiến trúc cổ kính như đình làng, phủ thờ đã tạo nên dấu ấn văn hóa đặc trưng, vừa lưu giữ giá trị truyền thống, vừa thu hút du khách tìm về chiêm bái, học hỏi.

Ngày nay, tuy đơn vị hành chính đã có nhiều thay đổi, nhưng giá trị lịch sử và văn hóa của ngũ huyện Khê vẫn còn in đậm trong tâm thức cộng đồng. Nhiều dòng họ lớn vẫn tổ chức gặp mặt truyền thống, dâng hương tri ân các bậc tiền nhân, hình thành nên sợi dây kết nối thiêng liêng giữa quá khứ và hiện tại. Vùng đất này tiếp tục phát triển năng động với sự hòa quyện giữa những nhịp sống hiện đại và bản sắc lâu đời, trở thành minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ, sáng tạo của người dân đồng bằng Bắc Bộ. Ở đó, từng lớp thế hệ nối tiếp nhau vun đắp, làm giàu thêm bảng màu truyền thống, gìn giữ và phát huy tinh thần tự hào từ vùng quê địa linh mang tên ngũ huyện Khê.