Làng Vũ Đại hiện lên trong “Chí Phèo” của Nam Cao như một bức tranh quen thuộc của nông thôn Bắc Bộ vào những năm 1930-1945. Không gian làng Vũ Đại nghèo nàn, với những con đường đất nhỏ quanh co, ao chuôm lấp xấp nước bên cạnh các căn nhà tranh vách đất xiêu vẹo. Cánh đồng chạy dài đến tận chân trời, ngày hè vàng ươm màu nắng oi ả, còn mùa đông thì buốt lạnh, hiu hắt gió rét. Tiếng cối giã gạo vọng ra từ đầu làng hòa trong tiếng chó sủa thành thứ âm thanh thân thuộc. Bao phủ lên tất cả là không khí tù đọng, ngột ngạt, cảnh sống kham khổ của những người dân quê. Cuộc sống ở đây dường như chỉ có thể kéo dài qua ngày bằng sự cam chịu, những người nông dân quanh năm vật vã với cái đói, cái rét mà không thoát nổi số phận hẩm hiu.

Bên cạnh khung cảnh tự nhiên, làng Vũ Đại mang đặc trưng của xã hội cũ với sự phân hóa rõ rệt giữa tầng lớp địa chủ và người dân nghèo. Nhà Bá Kiến ngất ngưởng, kiên cố như một pháo đài nổi bật giữa những mái nhà tranh lụp xụp. Bao trùm lên làng là bóng dáng quyền lực của bọn cường hào ác bá, với những thủ đoạn bóc lột, áp bức khiến người nông dân sống trong lo sợ, bị uất ức đến mức mất cả nhân hình nhân tính như Chí Phèo. Các mối quan hệ giữa người với người bị chằng chịt bởi sự nghi kị và toan tính. Làng Vũ Đại trở thành nơi “ai cũng ghét” và xa lánh nhau, tràn ngập oán giận, khiến những bi kịch và tấn bi hài không ngừng xảy ra. Không gian này là phản chiếu của một xã hội bất công, nơi nguyện vọng đổi thay gần như bị dập tắt.

Dưới ngòi bút của Nam Cao, làng Vũ Đại không chỉ là bối cảnh mà còn là một nhân vật sống động, góp phần tạo nên chiều sâu cho số phận của Chí Phèo và những người cùng cảnh ngộ. Sự tăm tối, tù đọng của làng Vũ Đại làm nổi bật nỗi cô đơn và bất hạnh, đồng thời khắc họa bi kịch bị xã hội ruồng bỏ của những người nông dân. Đó là không gian khiến mọi khát vọng trở nên tuyệt vọng, chất chứa đau thương và dồn nén thành những tiếng cười chưa thành tiếng và những tiếng khóc day dứt khôn nguôi. Tuy nhiên, giữa mảnh đất ấy vẫn nhen nhóm hy vọng nhỏ nhoi về tình người, như hình ảnh Thị Nở xuất hiện dịu dàng bên cạnh Chí Phèo, đem lại tia sáng mong manh giữa không gian u ám kéo dài suốt bao năm.