Nhà máy thủy điện Hòa Bình nằm trên dòng sông Đà, thuộc địa phận thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. Đây là công trình thủy điện lớn nhất cả nước trong suốt nhiều thập kỷ, chỉ sau khi Nhà máy thủy điện Sơn La đi vào hoạt động vào năm 2012. Khởi công xây dựng từ năm 1979 và hoàn thành vào năm 1994, nhà máy do đội ngũ kỹ sư, công nhân Việt Nam cùng với sự hỗ trợ, hợp tác từ Liên Xô cũ xây dựng. Với hệ thống tám tổ máy, tổng công suất lắp đặt đạt 1.920MW, nhà máy không chỉ đóng vai trò trọng yếu trong việc cung cấp điện cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của miền Bắc và cả nước, mà còn góp phần điều tiết lượng nước trên sông Đà, giảm lũ lụt cho đồng bằng sông Hồng.

Công trình thủy điện Hòa Bình là biểu tượng của tình hữu nghị giữa Việt Nam và Liên Xô, ghi dấu một thời kỳ lao động gian khổ và sáng tạo của hàng vạn cán bộ, kỹ sư, công nhân. Đập chắn nước, hồ chứa và hệ thống tuabin hiện đại đã thay đổi hoàn toàn diện mạo vùng đất Hòa Bình, tạo ra nguồn năng lượng xanh ổn định, góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa. Ngoài chức năng sản xuất điện, hồ thủy điện cũng trở thành nơi khai thác thủy sản, phát triển du lịch và thúc đẩy kinh tế địa phương. Những năm qua, nhà máy luôn chú trọng công tác bảo trì, vận hành an toàn, đảm bảo dòng chảy và giảm thiểu tối đa các rủi ro thiên tai cho các tỉnh phía hạ lưu.

Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa kinh tế, nhà máy thủy điện Hòa Bình còn có giá trị to lớn về mặt xã hội và nhân văn. Việc xây dựng công trình này đã mở ra cơ hội mới cho người dân địa phương, từ giải quyết vấn đề thiếu điện đến nâng cao đời sống, phát triển giáo dục, y tế và hạ tầng giao thông. Hình ảnh nhà máy thủy điện Hòa Bình giữa núi rừng Tây Bắc không chỉ gắn liền với niềm tự hào của người Việt về trí tuệ và sức mạnh đoàn kết, mà còn nhắc nhớ về chặng đường đổi mới đất nước. Đây là minh chứng sống động cho tầm quan trọng của ngành năng lượng trong sự nghiệp phát triển bền vững và hội nhập quốc tế của Việt Nam hiện nay.