Nghệ thuật quân sự Việt Nam đã phát triển qua nhiều thời kỳ với những đặc trưng riêng biệt, phản ánh sự sáng tạo và linh hoạt của dân tộc trong quá trình bảo vệ đất nước. Thời kỳ dựng nước và giữ nước, nghệ thuật quân sự chủ yếu dựa vào chiến tranh du kích, vận dụng tối đa địa hình rừng núi, sông ngòi, cũng như tinh thần đoàn kết của nhân dân để đối phó với các đội quân hùng mạnh từ phương Bắc. Trong kháng chiến chống xâm lược, như thời Lý - Trần, quân và dân ta thường áp dụng lối đánh “lấy yếu thắng mạnh”, dùng chiến thuật mai phục, tận dụng ưu thế về địa hình, thời tiết nhằm gây bất lợi cho đối phương. Sự sáng tạo trong bố trí trận địa, sử dụng vũ khí tự chế và xây dựng phòng tuyến kiên cố như Cổ Loa, Đông Bộ Đầu đều thể hiện tài nghệ vượt trội của các nhà quân sự Việt Nam thời cổ.

Bước vào thời kỳ hiện đại, đặc biệt trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nghệ thuật quân sự Việt Nam được nâng lên một tầm cao mới trên cơ sở kế thừa kinh nghiệm truyền thống và tiếp thu tri thức quân sự tiến bộ của thế giới. Chiến tranh nhân dân toàn diện được phát triển mạnh mẽ, đề cao vai trò của quần chúng tham gia chiến đấu, phối hợp giữa lực lượng chủ lực và địa phương, kết hợp giữa đấu tranh vũ trang và chính trị. Các chiến dịch lớn như Điện Biên Phủ, Hồ Chí Minh đã minh chứng cho sự vận dụng tài tình chiến lược “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy ít địch nhiều”, kết hợp chặt chẽ giữa tác chiến quy mô rộng lớn với đặc điểm đánh nhanh, thắng nhanh, tận dụng mọi yếu tố bất ngờ trong chiến trận. Nghệ thuật chỉ huy vận động linh hoạt, kịp thời tạo ra ưu thế áp đảo tại những thời điểm quyết định.

Trong giai đoạn phát triển đất nước hiện nay, nghệ thuật quân sự Việt Nam vẫn giữ vững tinh thần truyền thống nhưng không ngừng đổi mới, hiện đại hóa về tư duy và công nghệ. Chủ trương xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận quốc phòng – an ninh ngày càng vững chắc, lấy phòng thủ làm trọng, kết hợp linh hoạt giữa ngoại giao và sức mạnh quân sự. Quân đội nhân dân Việt Nam thường xuyên tập huấn, diễn tập hiệp đồng nhiều lực lượng, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, hướng tới bảo vệ chủ quyền biển đảo, biên giới, đồng thời duy trì môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. Như vậy, qua các thời kỳ lịch sử, nghệ thuật quân sự Việt Nam luôn là biểu tượng của lòng yêu nước, trí tuệ và bản lĩnh dân tộc trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.