Song cầu khuẩn gram âm là một loại vi khuẩn có hình dạng cầu, thường xuất hiện thành từng cặp, và khi nhuộm gram, chúng cho phản ứng âm tính. Điều này có nghĩa là khi nhuộm bằng phương pháp Gram, lớp vỏ tế bào của chúng không giữ màu tím của thuốc nhuộm ban đầu mà nhận màu đỏ hoặc hồng từ thuốc nhuộm phụ (safranin hoặc fuchsin). Lớp màng ngoài của các song cầu khuẩn gram âm chứa lipopolysaccharide, giúp bảo vệ tế bào khỏi các tác nhân gây hại và đồng thời tạo nên đặc điểm độc đáo về cấu trúc tế bào. Song cầu khuẩn gram âm nổi tiếng nhất là Neisseria, gồm Neisseria gonorrhoeae (gây bệnh lậu) và Neisseria meningitidis (gây viêm màng não).

Việc phân biệt song cầu khuẩn gram âm với các loại vi khuẩn khác đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán y học, điều trị bệnh nhiễm trùng và lựa chọn thuốc kháng sinh phù hợp. Đặc điểm cấu trúc màng ngoài khiến chúng thường đề kháng tốt hơn với một số loại thuốc kháng sinh so với vi khuẩn gram dương. Ngoài khả năng kháng thuốc tự nhiên, một số song cầu khuẩn gram âm còn có thể tạo ra enzyme phá hủy kháng sinh, làm phức tạp quá trình điều trị. Triệu chứng của các bệnh do song cầu khuẩn gram âm gây ra phụ thuộc vào từng loại vi khuẩn. Ví dụ, Neisseria gonorrhoeae gây nhiễm trùng tiết niệu sinh dục, trong khi Neisseria meningitidis có thể dẫn đến các tình trạng nguy hiểm như viêm màng não mủ hoặc nhiễm trùng huyết.

Việc phòng ngừa và kiểm soát các bệnh do song cầu khuẩn gram âm có liên quan chặt chẽ đến việc đảm bảo vệ sinh cá nhân, sử dụng biện pháp bảo vệ khi quan hệ tình dục, tiêm chủng (đối với Neisseria meningitidis), và duy trì chất lượng nước sinh hoạt sạch sẽ. Trong môi trường y tế, quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn và sử dụng kháng sinh hợp lý rất cần thiết để hạn chế sự lây lan và phát triển chủng vi khuẩn kháng thuốc. Đồng thời, nghiên cứu và phát triển các phương pháp mới cũng góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến song cầu khuẩn gram âm.