Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa là một quá trình phát triển kinh tế – xã hội đặc biệt trong lịch sử các nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Đây là quá trình chuyển đổi từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp sang một nền kinh tế dựa trên công nghiệp hiện đại, dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân và tổ chức Đảng Cộng sản. Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa không giống với các quá trình công nghiệp hóa tư bản chủ nghĩa ở chỗ, mục tiêu chính là nhằm đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần ngày càng cao của toàn thể nhân dân lao động, thiết lập nền tảng vật chất – kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội và đảm bảo sự phát triển hài hòa, đồng đều giữa các ngành, các vùng miền.

Đối với Việt Nam, công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa đã được xác định là nhiệm vụ trung tâm xuyên suốt thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội. Điều này đòi hỏi phải coi trọng phát triển cả công nghiệp lẫn nông nghiệp, chú trọng cơ cấu kinh tế hiện đại, áp dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật vào sản xuất, đồng thời bảo đảm đời sống cho nhân dân, giảm chênh lệch giàu nghèo giữa các tầng lớp, vùng miền. Quá trình công nghiệp hóa phải luôn gắn liền với hiện đại hóa, hướng đến xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; tránh rơi vào những sai lầm như phát triển nóng, gây ô nhiễm môi trường hoặc bỏ quên các giá trị văn hóa, con người.

Thực tiễn cho thấy công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa góp phần quan trọng trong việc nâng cao vị thế của quốc gia trên trường quốc tế, thúc đẩy phát triển khoa học – công nghệ, tạo thêm nhiều việc làm, tăng nguồn thu nhập quốc dân và cải thiện điều kiện sống của nhân dân. Tuy vậy, để thành công, cần có đường lối chiến lược đúng đắn, sự đồng thuận của toàn xã hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, đồng thời phải ý thức rõ những thách thức như tụt hậu, cạnh tranh quốc tế, và vấn đề bảo vệ môi trường. Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa không chỉ là phát triển kinh tế mà còn là quá trình xây dựng nền tảng xã hội chủ nghĩa vững chắc, hướng đến con người là trung tâm của sự phát triển.