Bố cục của bức tranh “Thiếu nữ bên hoa huệ” do họa sĩ Tô Ngọc Vân sáng tác mang đậm tính nghệ thuật hiện đại song vẫn giữ được nét truyền thống của hội họa Việt Nam. Trung tâm bức tranh là hình ảnh một thiếu nữ trẻ mặc áo dài trắng, ngồi nghiêng bên lọ hoa huệ lớn nằm phía trái. Dáng thiếu nữ thanh thoát, dịu dàng, bàn tay mảnh dẻ khẽ đặt lên mép ghế, hướng nhìn xa xăm, tạo cảm giác yên bình, nhẹ nhàng và trầm tư. Lọ hoa huệ với cành hoa vươn thẳng, nằm gọn trong không gian yên tĩnh của căn phòng, làm tôn lên vẻ đẹp tinh khiết, trong sáng của người con gái. Cách sắp xếp các chi tiết hài hòa giữa đường nét, màu sắc và ánh sáng giúp khán giả tập trung vào chủ thể chính mà không bị rối mắt, đồng thời còn gợi mở một không gian nội tâm sâu lắng.

Không gian tranh được chia thành hai phần rõ rệt nhưng liên kết chặt chẽ: phía trái là lọ hoa huệ cao, tạo điểm nhấn về chiều dọc; bên phải là thiếu nữ với dáng ngồi nghiêng gợi sự mềm mại. Sự đối lập này không gây chia cắt mà lại bổ sung cho nhau về mặt thị giác: vẻ mảnh mai duyên dáng của cô gái và sự thanh tao thẳng đứng của cành huệ cùng hòa quyện trong gam màu trầm lắng. Ánh sáng đổ ngang mặt thiếu nữ, tạo hiệu ứng nổi bật cho khuôn mặt và tà áo dài, đồng thời nhấn mạnh tình trạng tĩnh tại, suy tư. Các mảng tường nâu đơn giản phía sau càng giúp nổi bật chủ đề chính, đưa người xem sâu hơn vào không gian riêng tư đầy cảm xúc của nhân vật.

Ngoài ra, bố cục tranh còn lột tả được sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên qua việc đặt nhân vật chính sát bên loài hoa truyền thống – hoa huệ. Cách bố trí này không chỉ tôn vẻ đẹp nền nã của thiếu nữ mà còn mang đến thông điệp về sự thuần khiết, giản dị của người phụ nữ Việt. Kỹ thuật phối cảnh không quá phức tạp, độ sâu trường tranh vừa đủ để tất cả yếu tố – người, hoa, và không gian – cùng hiện lên hài hòa, tạo nên một tổng thể cân bằng, yên tĩnh và gợi nhiều suy tưởng cho người xem.