Thác lời trai phường nón là cách nói đầy duyên dáng, sắc sảo của những chàng trai làng Chuông chuyên nghề làm nón trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam. Họ không chỉ nổi tiếng với tài khéo léo mà còn với lối nói ẩn ý, tếu táo như gửi gắm những tâm tư, mong muốn qua từng câu hát đối đáp. Tiếng hát, câu thảo về tình yêu, cuộc sống, về nghề cha truyền con nối của họ vang lên trong những ngày hội làng, lúc sum vầy bên ánh trăng, khiến lòng người nghe rộn ràng, gần gũi. Ở đó, câu chữ có thể vừa thực vừa hư, vừa dí dỏm lại sâu sắc, mang đậm đặc trưng quê hương.

Trong đoạn đối đáp, trai phường nón thường vận dụng ngôn từ mềm mại, ẩn dụ để tỏ tình hay gửi lời mời tới các cô gái làng khác. Câu hát của trai không chỉ là tiếng lòng mà còn là minh chứng cho khả năng thiên biến vạn hóa của ngôn ngữ dân gian. Những lời hát thường khéo léo kết nối nghề nón với hình ảnh giầu có, ân tình: “Ai ơi đừng lấy trai làng Chuông, tối ngày quấn nón, chẳng xuồng chăm ai.” Đó vừa là lời giải thích vừa là lời thủ thỉ chân thành về cuộc sống bận rộn nhưng tràn đầy yêu thương và lạc quan của người làm nghề. Qua mỗi câu hát, ta thấy được trái tim hướng đời, hướng người của trai phường nón.

Không chỉ thác lời, trai phường nón còn dùng giọng điệu vui nhộn, lém lỉnh để “phô” sở trường và niềm tự hào làng nghề. Những lời mời, hẹn thề giữa chàng trai phường nón và các cô gái làng khác thường mang nhiều sắc thái cảm xúc, khi thì nâng niu dịu dàng, lúc lại chọc ghẹo dí dỏm. Sự khéo léo này tạo nên nét đặc biệt của trai phường nón, vừa chân chất mà phóng khoáng. Không gian dân gian ấy đã nuôi dưỡng bao tâm hồn tuổi trẻ, để thác lời trai phường nón mãi ngân vang qua nhiều thế hệ, trở thành biểu tượng cho tình yêu và cái đẹp trong lao động truyền thống của người Việt.