Trong lịch sử hiện đại của dân tộc Việt Nam, chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” diễn ra vào tháng 12 năm 1972 tại Hà Nội đã trở thành một mốc son chói lọi, khẳng định ý chí kiên cường và trí tuệ Việt Nam trước sức mạnh quân sự vượt trội của đế quốc Mỹ. Trong suốt 12 ngày đêm ác liệt, hàng nghìn tấn bom được giội xuống thủ đô và các thành phố lớn miền Bắc, biến nơi đây thành địa bàn quyết liệt giữa những trận chiến sống - còn. Dưới mưa bom, mỗi người dân Hà Nội không chỉ là nhân chứng mà còn là chiến sĩ trên mặt trận phòng không, bảo vệ thành phố. Họ cùng với bộ đội phòng không - không quân dũng cảm bám trụ, đối đầu và hạ gục nhiều máy bay B-52, làm nức lòng bạn bè quốc tế và gây chấn động dư luận thế giới.

Những ngày tháng 12 đó, hình ảnh nhân dân thủ đô bình tĩnh sơ tán, củng cố hầm trú ẩn, chia sẻ từng bát cơm, tấm chăn đã trở thành biểu tượng bất diệt về tinh thần đoàn kết, quả cảm trong hoàn cảnh ngặt nghèo. Giới nghệ sĩ, nhà báo ngày đêm ghi lại những khoảnh khắc lịch sử, tiếp thêm niềm tin cho hậu phương và cả tiền tuyến. Những cụ già, em nhỏ lao động dưới bóng bom, vẫn hát vang bài hát động viên chiến sĩ. Hà Nội khi ấy hiện lên không chỉ với dáng đứng của người anh hùng bất khuất chống ngoại xâm, mà còn thấm đượm tình người và sự hi sinh thầm lặng, góp phần viết nên bản anh hùng ca của cả dân tộc.

Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” ở Hà Nội đã buộc Chính phủ Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán, ký Hiệp định Paris năm 1973, tạo tiền đề quan trọng để miền Nam hoàn toàn giải phóng vào năm 1975. Sau hơn nửa thế kỷ, ký ức về những đêm bom rải thảm, về âm vang của còi báo động, tiếng hò reo mừng chiến thắng vẫn in đậm trong tâm trí bao thế hệ người dân Hà Nội. Không chỉ đơn thuần là chiến thắng về mặt quân sự, thành tựu này khắc sâu dấu ấn về lương tri thời đại, về khát vọng hòa bình và ý chí giữ nước mãnh liệt của con người Việt Nam trước mọi thử thách to lớn của lịch sử.