Đề tài người lính cách mạng trong kháng chiến luôn là nguồn cảm hứng lớn cho các nhà thơ thời kỳ chống Pháp. “Nhớ” của Hồng Nguyên là một trong những tác phẩm tiêu biểu ghi lại hình ảnh chân thực, gần gũi của anh bộ đội. Bài thơ không chỉ là nỗi nhớ đồng đội, đồng chí mà còn là ký ức đầy xúc động về thời tuổi trẻ ra đi cứu nước. Lời thơ giản dị, mộc mạc, chất chứa tình cảm sâu sắc đối với những đồng đội đã cùng nhau sống, chiến đấu và vượt qua muôn vàn gian khổ. Qua từng dòng thơ, ta dễ dàng cảm nhận được nhịp sống khẩn trương, tinh thần lạc quan, yêu đời của những người lính năm xưa dù thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần nhưng tràn đầy niềm tin vào ngày mai hòa bình và độc lập.

Một trong những điểm nhấn đặc biệt trong “Nhớ” là hình ảnh người lính xuất thân từ những vùng quê bình dị với đôi bàn tay cày ruộng nặng trĩu. Họ lên đường ra trận mang theo tình yêu quê hương, kỷ niệm tuổi thơ cùng đồng đội. Thơ Hồng Nguyên tạo ra bức tranh tập thể với những chi tiết đời thường: “súng bên súng, đầu sát bên đầu”, miệng cười vang trong lửa đạn, chia nhau từng tấm áo manh bánh. Dòng chảy ký ức ấy cứ nối tiếp, giữa khó khăn lại càng quyến luyến nhau hơn, như lời nhắc nhớ về một thời đẹp nhất của tình bạn, tình đồng chí thiêng liêng. Bằng giọng kể khiêm nhường, bài thơ thể hiện nỗi nhớ tha thiết nhưng cũng đầy tự hào về những ngày tháng sống cạnh nhau, dành cho nhau trọn vẹn sự sẻ chia.

Qua bài thơ “Nhớ”, Hồng Nguyên không chỉ viết về kỷ niệm cá nhân mà còn khắc họa thành công bức chân dung chung của thế hệ trẻ Việt Nam thời kháng chiến. Trong mỗi câu thơ là nỗi nhớ đồng đội, hoài niệm không nguôi về kỷ niệm khói lửa trận mạc và niềm hy vọng về chiến thắng. Tác phẩm đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người đọc bởi tính nhân văn, nét đẹp tâm hồn và tinh thần bất khuất của người lính. Bài thơ như một bản trường ca nhỏ, nhắc nhở thế hệ sau về những hy sinh lớn lao của cha ông, về sức sống mãnh liệt của con người Việt Nam trong mọi hoàn cảnh khắc nghiệt.