Suy giảm đa dạng sinh học gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường và con người. Khi nhiều loài sinh vật bị tuyệt chủng hoặc số lượng cá thể suy giảm mạnh, các chuỗi thức ăn trong tự nhiên sẽ bị phá vỡ, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến cân bằng hệ sinh thái. Việc mất đi một mắt xích quan trọng, như loài thụ phấn cho cây trồng hay động vật kiểm soát sâu bệnh, có thể khiến năng suất nông nghiệp sụt giảm hoặc dẫn tới dịch bệnh bùng phát trên diện rộng. Đồng thời, suy giảm đa dạng sinh học còn làm giảm khả năng tự phục hồi của hệ sinh thái trước các tác động tiêu cực từ thiên nhiên cũng như hoạt động của con người như hạn hán, lũ lụt và ô nhiễm.

Đa dạng sinh học không chỉ có ý nghĩa về mặt sinh thái mà còn giữ vai trò then chốt đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của con người. Nhiều nguồn dược liệu, thực phẩm và vật liệu xây dựng đều có nguồn gốc từ các loài sinh vật trong tự nhiên. Khi số lượng loài bị suy giảm, đồng nghĩa với việc nguồn tài nguyên thiên nhiên dành cho y học, nông nghiệp và các ngành công nghiệp sẽ ngày càng khan hiếm, đẩy giá thành lên cao, ảnh hưởng tới đời sống của rất nhiều người. Ngoài ra, người dân sống dựa vào rừng, biển và các hệ sinh thái tự nhiên cũng đối mặt với nguy cơ mất sinh kế, gia tăng nghèo đói và di cư bất đắc dĩ.

Hậu quả của suy giảm đa dạng sinh học còn thể hiện qua sự thay đổi các chức năng sinh thái, như giảm khả năng lọc nước, hấp thụ carbon và điều hòa khí hậu. Một hệ sinh thái khỏe mạnh với nhiều loài sinh vật khác nhau đóng vai trò như “lá chắn” chống lại các hiện tượng thiên tai, nhưng khi đa dạng sinh học giảm sút, sức chống chịu này cũng yếu dần. Điều này làm gia tăng các hiện tượng cực đoan như sóng nhiệt, mưa lớn thất thường và đất đai bị thoái hóa, đe dọa đến an ninh lương thực và sức khỏe cộng đồng trên phạm vi toàn cầu. Do đó, bảo vệ đa dạng sinh học là nhiệm vụ cấp thiết nhằm đảm bảo sự tồn tại và phát triển bền vững của nhân loại.