Lý lịch tư pháp là một loại giấy tờ quan trọng mà nhiều cá nhân, tổ chức tại Việt Nam cần đến khi thực hiện các thủ tục như xin việc, đi du học, kết hôn với người nước ngoài hoặc thành lập doanh nghiệp. Theo quy định của pháp luật, lý lịch tư pháp có chức năng xác nhận một cá nhân có hay không có án tích, đang bị cấm đảm nhiệm các chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong các trường hợp phá sản, hành nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ hay lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Việc xin lý lịch tư pháp nhằm mục đích tạo điều kiện thuận lợi cho những đơn vị, cơ quan tuyển dụng hoặc quản lý nắm rõ thông tin pháp lý liên quan đến cá nhân, góp phần đảm bảo an ninh, trật tự xã hội.

Để xin lý lịch tư pháp, người dân cần chuẩn bị một số loại giấy tờ quan trọng như đơn đề nghị cấp phiếu lý lịch tư pháp theo mẫu quy định, bản sao chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân, hộ chiếu và sổ hộ khẩu (nếu có). Hồ sơ sẽ được nộp trực tiếp tại Sở Tư pháp nơi cá nhân cư trú thường trú hoặc tạm trú, hoặc có thể nộp qua dịch vụ bưu điện, nộp online trên Cổng Dịch vụ công quốc gia nếu đáp ứng điều kiện về hồ sơ. Thời gian giải quyết xin cấp phiếu lý lịch tư pháp thường từ 10 đến 15 ngày làm việc, nhưng có thể rút ngắn hơn trong một số trường hợp đặc biệt. Kết quả sẽ được trả về dưới hình thức phiếu lý lịch tư pháp số 1 hoặc số 2 tùy theo mục đích sử dụng, nội dung trong phiếu chứa đầy đủ thông tin về tiền án, tiền sự hoặc các lệnh cấm liên quan.

Việc xin lý lịch tư pháp đã trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn trước nhờ vào chuyển đổi số và các dịch vụ công trực tuyến của nhà nước. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, giảm thiểu chi phí và tăng tính minh bạch trong quá trình xác minh thông tin lý lịch. Bất kỳ công dân Việt Nam nào khi có nhu cầu xin xác nhận của nhà nước về tình trạng pháp lý của bản thân đều có thể thực hiện thủ tục này. Đây là một thủ tục hành chính có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế và sự minh bạch xã hội, đồng thời mở rộng cơ hội làm việc, học tập, xuất nhập cảnh hoặc thực hiện các giao dịch khác một cách hợp pháp, rõ ràng trước pháp luật.