Tướng Nguyễn Sơn, tên thật là Vũ Nguyên Bác, là một nhân vật đặc biệt trong lịch sử hiện đại Việt Nam và Trung Quốc. Ông sinh năm 1908 tại Hà Nội, lớn lên trong bối cảnh đất nước còn chìm dưới ách đô hộ thực dân. Ngay từ nhỏ, Nguyễn Sơn đã sớm bộc lộ tinh thần yêu nước và ý chí cách mạng mạnh mẽ. Năm 1925, khi mới 17 tuổi, ông đã sang Quảng Châu để tham gia phong trào cách mạng, kết thân với những chí sĩ lỗi lạc như Hồ Chí Minh và các đồng chí khác trong Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tại đây, ông bắt đầu con đường hoạt động cách mạng quốc tế, vừa học tập lý luận vừa rèn luyện bản lĩnh chiến đấu.

Nguyễn Sơn là vị tướng hiếm hoi trong lịch sử được phong quân hàm Thiếu tướng ở cả Việt Nam và Trung Quốc. Trong nội chiến Trung Quốc, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Hồng quân, trở thành phó tư lệnh kiêm chủ nhiệm chính trị của một số đơn vị lớn. Sau này, khi trở về Việt Nam, tướng Nguyễn Sơn đã góp công lớn tạo dựng lực lượng quân sự ở chiến khu miền Bắc trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Sự đa tài, năng động của ông thể hiện qua khả năng lãnh đạo, văn hóa uyên bác và lòng tận tụy với cách mạng. Không chỉ đóng vai trò quân sự xuất sắc, ông còn là người kết nối sâu sắc tình cảm hữu nghị Việt - Trung, đặt nền móng cho sự hỗ trợ của quốc tế đối với cách mạng Việt Nam.

Cuộc đời của tướng Nguyễn Sơn không chỉ là trang sử hào hùng mà còn đậm chất bi kịch, bởi số phận long đong giữa hai cuộc cách mạng lớn của thế kỷ XX. Dù gặt hái nhiều thành công nhưng ông cũng từng trải qua những nghi kỵ, hiểu lầm, thậm chí bị kỷ luật ở cả hai nước. Tinh thần kiên gan bất khuất, bản lĩnh cứng cỏi và cốt cách chí sĩ giúp Nguyễn Sơn vượt qua mọi thử thách, cống hiến trọn đời cho lý tưởng giải phóng dân tộc. Sau khi qua đời năm 1956, hình ảnh và sự nghiệp của ông được hai dân tộc trân trọng ghi nhớ, trở thành một tấm gương về tinh thần quốc tế, ý chí dấn thân và lòng tận hiến không mệt mỏi cho tự do, hòa bình.