Luật thi hành án hình sự hiện hành của Việt Nam được ban hành nhằm bảo đảm việc thi hành các bản án, quyết định hình sự đã có hiệu lực pháp luật của tòa án được thực hiện nghiêm chỉnh, chính xác và nhân đạo. Luật quy định cụ thể về trách nhiệm của các cơ quan như tòa án, viện kiểm sát và các cơ quan thi hành án hình sự, đồng thời định rõ nghĩa vụ, quyền của người bị kết án và thân nhân của họ trong quá trình chấp hành án. Các hình phạt có thể bao gồm tù có thời hạn, tù chung thân, tử hình cho đến những hình phạt nhẹ hơn như cải tạo không giam giữ, quản chế hoặc tước một số quyền công dân. Ngoài ra, luật còn chứa các quy tắc nhằm đảm bảo tôn trọng quyền con người, bảo vệ sức khỏe, danh dự, tài sản hợp pháp của người chấp hành án, đồng thời tạo điều kiện cho họ hòa nhập trở lại cộng đồng sau khi đã hoàn thành hình phạt.

Bên cạnh đó, luật thi hành án hình sự hiện hành có các quy định chi tiết về thủ tục, hồ sơ, biện pháp cưỡng chế và các chế độ đặc biệt đối với từng loại đối tượng, từ phạm nhân là người chưa thành niên, phụ nữ mang thai đến người già yếu hoặc mắc bệnh hiểm nghèo. Các chế độ ăn, ở, chăm sóc y tế, giáo dục pháp luật, hỗ trợ học nghề và lao động cũng được luật quy định nhằm góp phần giáo dục, cải tạo người phạm tội. Ngoài ra, luật còn đưa ra các quy định về giảm án, đặc xá, miễn chấp hành phần còn lại của hình phạt hoặc chuyển đổi hình phạt khi đáp ứng các điều kiện nhất định. Điều này thể hiện tính nhân văn và khoan hồng của pháp luật Việt Nam đối với những người ăn năn hối cải, góp phần xây dựng xã hội an toàn, văn minh hơn.

Không chỉ tập trung vào việc tổ chức thực hiện hình phạt, Luật thi hành án hình sự còn quy định trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan, bảo đảm sự giám sát rộng rãi của cộng đồng đối với hoạt động thi hành án. Cơ chế giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm cũng được chú trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người chấp hành án, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý. Nhờ đó, luật đã tạo hành lang pháp lý rõ ràng và minh bạch trong việc thực hiện các quyết định của tòa án, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm và khuyến khích người phạm tội phục thiện, tái hòa nhập xã hội.