Năm 2005 được xem là một trong những mốc quan trọng đối với thị trường vàng Việt Nam cũng như thế giới. Trong suốt năm này, giá vàng trên thị trường quốc tế có nhiều biến động mạnh, phần lớn chịu tác động từ các yếu tố kinh tế vĩ mô như giá dầu tăng cao, biến động tỉ giá đồng USD, và những lo ngại về lạm phát toàn cầu. Ở thời điểm đầu năm 2005, giá vàng quốc tế dao động quanh mức 430-440 USD/ounce nhưng đến cuối năm đã tăng lên ngưỡng 510 USD/ounce. Đây là mức tăng trưởng đáng kể sau nhiều năm giá vàng giữ ổn định hoặc chỉ tăng nhẹ. Trên thị trường Việt Nam, giá vàng cũng phản ánh tương đối sát với diễn biến quốc tế khi nhiều đơn vị kinh doanh lớn điều chỉnh giá bán liên tục, nhất là vào các tháng cuối năm khi nhu cầu mua vàng dần tăng mạnh cho dịp Tết Nguyên đán.

Tại Việt Nam, năm 2005 còn là khoảng thời gian thị trường vàng chưa hoàn toàn tự do hóa, các quy định về giao dịch và xuất nhập khẩu còn hạn chế và chặt chẽ từ cơ quan quản lý nhà nước. Giá vàng miếng SJC và các thương hiệu phổ biến lúc bấy giờ như AAA, PNJ chủ yếu được niêm yết theo sát giá thế giới cộng thêm các chi phí vận chuyển, thuế và lợi nhuận của doanh nghiệp. Trung bình trong năm, giá vàng miếng SJC dao động từ 8,7 triệu đồng/lượng vào đầu năm lên trên 10 triệu đồng/lượng vào cuối năm 2005, đánh dấu lần đầu tiên giá vàng trong nước vượt mốc tâm lý 10 triệu đồng/lượng. Điều này đã khiến nhiều người dân và nhà đầu tư chú ý hơn đến vai trò tích trữ và sinh lời của vàng, từ đó bắt đầu hình thành những cơn sốt vàng kéo dài ở các năm kế tiếp.

Nhìn chung, giá vàng năm 2005 phản ánh rõ sự bất ổn của bối cảnh kinh tế toàn cầu cũng như tâm lý đầu cơ của người dân trong nước. Sự tăng giá mạnh mẽ của vàng không chỉ mang lại cơ hội cho những người nắm giữ tài sản này mà còn đặt ra không ít thách thức đối với các chính sách ổn định tài chính vĩ mô của Việt Nam trong giai đoạn hội nhập tăng tốc. Nhiều chuyên gia nhận định, chính từ mốc 2005, vai trò của vàng như một kênh đầu tư và bảo toàn tài sản ở Việt Nam ngày càng được khẳng định vững chắc, đồng thời thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của các thị trường liên quan trong những năm kế tiếp.