Bệnh thế kỷ là thuật ngữ dùng để chỉ những loại bệnh mà có tầm ảnh hưởng toàn cầu, trở thành mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng trong một giai đoạn lịch sử nhất định. Khái niệm này thường được nhắc đến khi nói về các đại dịch hay những căn bệnh gây ra hậu quả nghiêm trọng về mặt sức khỏe, xã hội và kinh tế như HIV/AIDS, ung thư, lao phổi, sốt rét, hoặc gần đây là COVID-19. Đặc điểm nổi bật của bệnh thế kỷ là tốc độ lây lan nhanh, khó kiểm soát, và có khả năng ảnh hưởng lâu dài đến đời sống con người trên toàn thế giới.

Bệnh thế kỷ không chỉ là một thách thức y tế mà còn tác động sâu rộng đến kinh tế, giáo dục, quan hệ xã hội và sự phát triển bền vững của các quốc gia. Khi xuất hiện, các loại bệnh này thường khiến chính phủ và những tổ chức quốc tế phải huy động nguồn lực lớn để phòng chống, tổ chức nghiên cứu tìm ra phương pháp chữa trị hoặc kiểm soát sự lây lan. Ví dụ, đại dịch HIV/AIDS vào cuối thế kỷ 20 đã cướp đi hàng triệu sinh mạng và để lại gánh nặng cho nhiều hệ thống y tế, tạo ra nhu cầu cấp thiết cho việc nâng cao nhận thức cộng đồng, phát triển thuốc điều trị cũng như tăng cường sự hợp tác toàn cầu.

Trong xã hội hiện đại, bệnh thế kỷ còn được hiểu rộng hơn là nguy cơ từ những căn bệnh mới xuất hiện hoặc tái diễn với mức độ nghiêm trọng do sự biến đổi khí hậu, lối sống, tiêu chuẩn dinh dưỡng và yếu tố di truyền. Để đối mặt với nguy cơ này, cần sự phối hợp giữa các ngành khoa học, công nghệ, truyền thông và hệ thống quản lý nhà nước nhằm xây dựng một môi trường sống lành mạnh, tăng cường vai trò giáo dục, dự phòng và nghiên cứu y học. Việc chủ động kiểm soát bệnh thế kỷ không chỉ bảo vệ sức khỏe cho từng cá nhân mà còn góp phần ổn định xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống toàn cầu.