Nữ tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam là Nguyễn Thị Duệ, còn được gọi là bà Chúa Sao Sa. Bà sinh năm 1574 tại xã Kiệt Đặc, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương ngày nay. Trong bối cảnh xã hội phong kiến xưa, việc phụ nữ được tham gia học hành và thi cử là điều hiếm hoi, thậm chí gần như không thể xảy ra. Tuy nhiên, với ý chí phi thường cùng tài năng vượt trội, Nguyễn Thị Duệ đã cải trang thành nam giới để dự thi Hội và xuất sắc đỗ Tiến sĩ dưới triều Vua Mạc Tuyến Tông. Sự kiện này không chỉ đánh dấu bước ngoặt lớn trong cuộc đời bà mà còn ghi dấu lịch sử về người phụ nữ đầu tiên giành được học vị cao quý này tại Việt Nam.

Việc Nguyễn Thị Duệ trở thành nữ tiến sĩ đầu tiên không chỉ thể hiện bản lĩnh vượt lên định kiến, mà còn góp phần thay đổi nhận thức xã hội về vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực tri thức. Sau khi lộ thân phận là nữ, thay vì bị trừng phạt, bà lại được vua Mạc trọng dụng, giao phó những nhiệm vụ quan trọng trong triều đình và công tác giáo dục hoàng gia. Nhờ sự kiên trì, nghị lực và trí tuệ của mình, Nguyễn Thị Duệ đã khẳng định giá trị và năng lực của nữ giới, truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ phụ nữ Việt Nam sau này tiếp tục theo đuổi học vấn và đóng góp quan trọng cho đất nước.

Không chỉ dừng lại ở sự nghiệp học vấn, Nguyễn Thị Duệ còn được biết đến là một nhà giáo xuất sắc. Trong suốt quãng đời còn lại, bà đã dành nhiều tâm huyết cho sự nghiệp trồng người, giảng dạy và đào tạo nhiều nhân tài cho đất nước. Tên tuổi của Nguyễn Thị Duệ trở thành biểu tượng cho tinh thần vượt khó, nghị lực phi thường và lòng yêu nước nồng nàn. Hình ảnh bà không chỉ tỏa sáng trong lịch sử dân tộc mà còn là niềm tự hào, là nguồn động lực mạnh mẽ cho phụ nữ Việt Nam vươn tới tri thức và thành công.