Trí tuệ nhân tạo là một lĩnh vực trong khoa học máy tính nghiên cứu, phát triển các hệ thống, phần mềm và thuật toán giúp máy móc có thể thực hiện những nhiệm vụ yêu cầu khả năng nhận thức, học hỏi và xử lý thông tin tương tự như con người. Trong đó, máy móc không chỉ đơn thuần làm theo các quy tắc cố định mà còn biết phân tích dữ liệu, tự động nhận diện mẫu lặp và đưa ra quyết định phù hợp với từng tình huống cụ thể. Trí tuệ nhân tạo hiện diện ở nhiều lĩnh vực khác nhau như y tế, giáo dục, kinh doanh, giao thông hay giải trí, được ứng dụng vào việc tự động hóa quy trình, tối ưu hiệu quả công việc hoặc hỗ trợ con người giải quyết các vấn đề phức tạp hơn.

Để xây dựng được một hệ thống trí tuệ nhân tạo hữu ích, các nhà khoa học thường phải kết hợp kiến thức từ nhiều ngành như toán học, thống kê, xác suất, ngôn ngữ lập trình và cả tâm lý học. Quá trình phát triển trí tuệ nhân tạo gồm ba tiểu ngành chính: trí tuệ nhân tạo yếu (AI hẹp), trí tuệ nhân tạo mạnh (AI rộng) và siêu trí tuệ nhân tạo. AI hẹp tập trung vào giải quyết một nhiệm vụ cụ thể, như nhận diện khuôn mặt hoặc xử lý ngôn ngữ tự nhiên, trong khi AI mạnh hướng tới khả năng tư duy đa lĩnh vực như con người, còn siêu trí tuệ nhân tạo kỳ vọng vượt qua sự thông minh của loài người. Hiện nay, AI chủ yếu phát triển ở mức AI hẹp, với nhiều thành tựu nổi bật như xe tự lái, trợ lý ảo và hệ thống chẩn đoán bệnh tự động.

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đã mang lại rất nhiều lợi ích cho xã hội như tiết kiệm thời gian, tối ưu hóa nguồn lực, tăng chất lượng cuộc sống và tạo ra các đột phá về công nghệ. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng xuất hiện các thách thức mới như nguy cơ mất việc làm do tự động hóa, vấn đề bảo mật thông tin, kiểm soát đạo đức trong sử dụng AI và tiềm ẩn những hệ lụy nếu công nghệ này bị lạm dụng hoặc phát triển ngoài tầm kiểm soát. Vì vậy, việc nghiên cứu, triển khai trí tuệ nhân tạo cần đi đôi với các giải pháp quản lý, giám sát và phát triển các quy định, chuẩn mực đạo đức phù hợp, nhằm đảm bảo công nghệ phục vụ tốt nhất cho lợi ích của con người và xã hội.