Nhã nhạc là loại hình âm nhạc cung đình đặc trưng của Việt Nam, có nguồn gốc lâu đời, chủ yếu phát triển mạnh mẽ dưới các triều đại Lê, Tây Sơn và đặc biệt là triều Nguyễn. Đây là loại nhạc lễ được sử dụng trong các nghi thức quan trọng của triều đình như tế trời đất, tế tổ tiên, các dịp quốc lễ và đón tiếp sứ thần ngoại quốc. Nhã nhạc được xây dựng dựa trên nguyên lý âm dương ngũ hành, mang giá trị lớn về mặt tư tưởng, thẩm mỹ và triết lý phương Đông. Loại hình này không chỉ thể hiện sâu sắc tính trang nghiêm, uy nghi mà còn phản ánh sự giao hòa giữa con người với thiên nhiên, giữa cổ truyền dân tộc với tinh hoa văn hóa khu vực.
Được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2003, nhã nhạc cung đình Huế hiện là biểu tượng tiêu biểu cho nghệ thuật âm nhạc Việt Nam. Nhã nhạc bao gồm các bài bản dành cho dàn nhạc lớn với nhiều loại nhạc cụ truyền thống như đàn tỳ bà, đàn nguyệt, sáo trúc, trống, kèn bầu… cùng sự kết hợp độc đáo giữa thanh nhạc và vũ điệu. Âm điệu của nhã nhạc thường trang trọng, sâu lắng, toát lên không khí linh thiêng của chốn cung đình, giúp người nghe cảm nhận được sự tĩnh tại, thanh thoát cũng như nét đẹp hài hòa của văn hóa Việt cổ.
Những buổi biểu diễn nhã nhạc hiện nay chủ yếu được thực hiện ở các lễ hội cung đình Huế, không chỉ giữ gìn giá trị lịch sử mà còn góp phần thu hút du khách trong nước và quốc tế. Việc bảo tồn và phát triển nhã nhạc là trách nhiệm lớn với cộng đồng để lưu giữ nghệ thuật cổ kính, nâng cao giá trị di sản và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ về lòng tự hào dân tộc. Nhã nhạc không những thể hiện sự giàu có về mặt âm nhạc mà còn đại diện cho chiều sâu nghệ thuật tinh túy của người Việt qua suốt nhiều thế kỷ.
Từ khóa: kim mạnh hùng nguyễn duy dương
Thể loại: Tài chính