Mâm cơm cúng tất niên là một nét đẹp truyền thống của người Việt, thường được thực hiện vào dịp cuối năm để bày tỏ lòng biết ơn với tổ tiên và cầu mong cho một năm mới an lành, may mắn. Việc chuẩn bị mâm cơm cúng tất niên không chỉ thể hiện sự kính trọng, tri ân đối với những người đã khuất mà còn giúp các thành viên trong gia đình gắn kết, cùng nhau chia sẻ tình cảm và sum họp bên nhau. Trước khi bước sang năm mới, mỗi gia đình đều dành thời gian sắp xếp, bày biện mâm cỗ thật chu đáo, đầy đủ các món ăn truyền thống với mong muốn cầu chúc cho mọi điều tốt đẹp tới ngôi nhà thân yêu của mình.

Thành phần của mâm cơm cúng tất niên tùy theo từng vùng miền nhưng thường có các món chính như: xôi, gà luộc, nem rán, giò lụa hoặc chả, canh mọc, miến, và các loại bánh truyền thống như bánh chưng hoặc bánh tét. Ngoài ra, còn có đĩa hoa quả ngũ quả, chè trôi nước hay rau xanh. Tất cả đều được bài trí đẹp mắt trên bàn thờ, kèm theo hương, hoa tươi, nến và trà, rượu. Mâm cỗ không chỉ phản ánh sự no đủ mà còn thể hiện sự tinh tế, khéo léo trong nghệ thuật ẩm thực Việt Nam. Gia chủ lựa chọn nguyên liệu tươi ngon, chuẩn bị từng món ăn với niềm trân trọng, gửi gắm tâm ý tri ân tổ tiên.

Sau khi chuẩn bị và dâng lên bàn thờ, các thành viên trong gia đình sẽ thắp nén hương, khấn vái xin phép tổ tiên về sum vầy, tiễn biệt năm cũ, cầu mong cho gia đình luôn hạnh phúc, thuận hòa và vạn sự như ý trong năm mới. Những phút giây bên mâm cơm cúng tất niên là dịp để con cháu nhớ về cội nguồn, hun đúc truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Đây cũng là lúc mọi người cùng nhau quây quần, trò chuyện, chia sẻ những dự định cho năm sắp tới, tạo nên bầu không khí ấm áp, thiêng liêng để bắt đầu một hành trình mới tràn đầy hi vọng.