30 năm Dân chủ Cộng hòa là cách gọi quãng thời gian từ năm 1945 đến năm 1975 trong lịch sử Việt Nam, khi nước ta mang tên chính thức là Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thời kỳ này bắt đầu với sự kiện Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 do Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tại Quảng trường Ba Đình, khai sinh ra nước Việt Nam mới, xóa bỏ chế độ phong kiến và ách đô hộ thực dân. Trong suốt 30 năm tiếp theo, đất nước liên tục phải đối mặt với nhiều thử thách lớn như chiến tranh chống Pháp, chống Mỹ và các thế lực can thiệp ngoại bang, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân dân đã đoàn kết chiến đấu giành lại độc lập, tự do và thống nhất cho Tổ quốc.

Giai đoạn 30 năm Dân chủ Cộng hòa đánh dấu một trang lịch sử oanh liệt, giàu ý nghĩa đối với vận mệnh của dân tộc Việt Nam. Những năm đầu tiên, đất nước phải đấu tranh chống lại nạn đói, nạn dốt, và xây dựng nền móng cho một chính quyền nhân dân thực sự. Sau đó là cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược (1946-1954), kết thúc với chiến thắng Điện Biên Phủ vang dội. Hiệp định Genève năm 1954 tạm thời chia cắt đất nước tại vĩ tuyến 17, mở đầu giai đoạn miền Bắc tiến hành xây dựng xã hội chủ nghĩa và chi viện cho miền Nam vượt qua giai đoạn chiến tranh ác liệt chống Mỹ dành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước vào năm 1975.

Trong suốt 30 năm mang tên Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam đã được khẳng định mạnh mẽ. Đây là thời kỳ mà những giá trị về lòng yêu nước, ý chí tự cường, đoàn kết toàn dân và sự hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc được khắc sâu vào tâm trí mỗi người Việt Nam. Thành quả của 30 năm ấy là một nước Việt Nam thống nhất, bước vào thời kỳ xây dựng lại đất nước sau chiến tranh, tạo nền tảng cho sự phát triển và hội nhập quốc tế trong các thời kỳ tiếp theo.