Thủ đô kháng chiến là một cách gọi lịch sử đầy tự hào dành cho thị xã Tuyên Quang trong suốt thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954). Khi Hà Nội rơi vào tay giặc, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng và Chính phủ đã chọn Tuyên Quang làm nơi hoạt động bí mật cũng như chỉ đạo toàn bộ cuộc kháng chiến của dân tộc. Trong những năm tháng ấy, Tuyên Quang không chỉ đảm nhận vai trò trung tâm chính trị, quân sự, mà còn là nơi kết nối ý chí, sức mạnh của toàn dân, tạo nên hậu phương vững chắc cho tiền tuyến. Những quyết sách quan trọng nhất liên quan đến vận mệnh đất nước đã được ban hành tại đây, biến Tuyên Quang thành "Thủ đô kháng chiến," in dấu ấn đậm nét trong lịch sử Việt Nam hiện đại.

Vai trò của Thủ đô kháng chiến Tuyên Quang không chỉ thể hiện ở mặt quân sự và chính trị mà còn gắn bó mật thiết với đời sống nhân dân địa phương. Dưới sự bảo vệ của lực lượng du kích, các cơ sở kinh tế, giáo dục, y tế được duy trì, đảm bảo hậu cần cho chiến trường. Thị xã Tuyên Quang trở thành nơi hội tụ trí tuệ và lòng quyết tâm của các nhà lãnh đạo; đồng thời cũng là điểm hẹn của tình cảm đoàn kết, đồng cam cộng khổ giữa cán bộ và người dân. Nhờ có hậu phương vững chắc này, toàn dân ta đã từng bước đánh bại nhiều âm mưu lớn của kẻ thù, góp phần đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi vẻ vang.

Di sản Thủ đô kháng chiến vẫn còn hiện diện rõ nét trong tâm thức và đời sống tinh thần của nhân dân Tuyên Quang ngày nay. Những di tích lịch sử như đình Tân Trào, lán Nà Nưa hay cây đa Tân Trào đã trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường và lòng yêu nước sâu sắc. Nhớ về thời kỳ này, mỗi người dân Việt càng thêm tự hào về tinh thần đoàn kết, bất khuất, sẵn sàng hy sinh vì độc lập tự do. Tuyên Quang không chỉ là một địa danh lịch sử mà còn mãi mãi là "Thủ đô kháng chiến" - nơi phát đi hiệu lệnh ra trận, nơi hun đúc ý chí toàn dân để làm nên thắng lợi vẻ vang của dân tộc Việt Nam.