Bánh chay là một trong những món ăn truyền thống không thể thiếu của người Việt Nam trong dịp Tết Hàn Thực, đặc biệt vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch hằng năm. Món bánh này có hình dáng tròn nhỏ xinh, tượng trưng cho sự viên mãn, sung túc. Nguyên liệu làm bánh chay rất đơn giản, chủ yếu từ bột nếp dẻo mềm, kết hợp với nhân đậu xanh xay nhuyễn, mang lại vị ngọt thanh tự nhiên. Khi bánh được nặn xong, người ta thả vào nước đun sôi đến khi bánh nổi lên là đã chín, sau đó mới cho vào bát nước đường phèn pha lẫn một ít nước hoa bưởi thơm dịu. Sự hòa quyện của vị dẻo, ngọt, cùng mùi thơm đặc trưng của bánh chay tạo nên một món ăn vừa giản dị, vừa tinh tế, đậm đà bản sắc dân tộc.

Hình ảnh bánh chay thường gắn liền với ký ức tuổi thơ mỗi dịp Tết Hàn Thực. Trên những chiếc đĩa sứ trắng là các viên bánh trắng muốt tròn trịa nằm giữa làn nước đường óng ánh, điểm xuyết vài sợi dừa nạo và chút vừng rang vàng ruộm. Những bát bánh chay được nấu và bày biện cẩn thận như gửi gắm trọn vẹn tấm lòng thành kính của con cháu dành cho tổ tiên. Nhìn những viên bánh chay bé xinh an nhiên bên nhau, nhiều người lại cảm thấy ấm lòng, nhớ về mái nhà xưa và những ngày cả gia đình quây quần, cùng nhau vo tròn từng viên bánh, trò chuyện rôm rả trong gian bếp nhỏ.

Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa truyền thống, bánh chay còn là minh chứng cho sự khéo léo và tinh tế trong nghệ thuật ẩm thực Việt Nam. Dù là ai, ở đâu, khi thưởng thức món bánh chay, vị giác đều được lắng đọng bởi lớp vỏ bánh dẻo mềm, hòa quyện cùng phần nhân đậu xanh thơm bùi và nước đường thanh ngọt. Mỗi thành phần đều giản dị nhưng tạo nên một tổng thể hương vị hoàn chỉnh, khiến ai từng thử qua đều nhớ mãi. Bánh chay vừa là món ăn bình dị, vừa là di sản văn hóa tinh thần mà bao thế hệ người Việt trân trọng và gìn giữ.