Phan Huy Chú là một trong những học giả lỗi lạc của triều Nguyễn, được biết đến là tác giả của bộ sách "Lịch triều hiến chương loại chí" nổi tiếng. Sinh năm 1782 tại làng Thụy Khê, nay thuộc Hà Tĩnh, ông trưởng thành trong một gia đình khoa bảng, con trai của Phan Huy Ích - một danh sĩ tài hoa thời Lê mạt. Cuộc đời và sự nghiệp của Phan Huy Chú gắn liền với lòng yêu nước, tinh thần học hỏi và ý thức lưu giữ, truyền bá tri thức dân tộc qua nhiều thế hệ. Trong bối cảnh xã hội đổi thay sâu sắc đầu thế kỷ XIX, khi mà nền Nho học và các giá trị truyền thống vừa phải đối diện với thử thách của thời cuộc và nguy cơ mai một, Phan Huy Chú nổi lên như một tấm gương sáng về nghị lực học tập không ngừng và khát vọng đóng góp cho dân tộc bằng con đường văn hóa, giáo dục.

Tác phẩm lớn nhất của ông, "Lịch triều hiến chương loại chí", được hoàn thiện vào năm 1819, phản ánh tinh thần sử học và học thuật nghiêm túc của Phan Huy Chú. Bộ sách gồm 49 quyển, phân chia thành nhiều mục lớn nhỏ, hệ thống lại một cách toàn diện các chính sách, thể lệ, kinh tế, giáo dục, pháp luật, phong tục tập quán… từ các triều đại trước đến nhà Nguyễn. Dưới ngòi bút của Phan Huy Chú, nhiều tư liệu quý giá về lịch sử, văn hóa, địa lý, hành chính... của Việt Nam được sưu tầm, chọn lọc và biên soạn công phu. "Lịch triều hiến chương loại chí" không chỉ là kho tàng tri thức đồ sộ mà còn thể hiện trách nhiệm của người làm sử trong việc nối kết dòng chảy truyền thống, bảo lưu bản sắc văn hóa cho thế hệ sau. Bộ sách đã được đánh giá là một trong những bộ bách khoa thư bằng chữ Hán quan trọng nhất của nước ta thời trung đại.

Cuộc đời Phan Huy Chú cũng là tấm gương về đạo đức và trí tuệ vượt trội. Mặc dù làm quan nhưng ông sống thanh liêm, giản dị, hết lòng với sự nghiệp học thuật và giáo dục. Phan Huy Chú từng được cử đi sứ sang Trung Quốc, từ đó mở rộng tầm nhìn, tiếp thu nhiều giá trị của nền văn hóa lớn trong khu vực, đồng thời đánh giá một cách sâu sắc điều kiện, đặc điểm của Việt Nam. Tư tưởng của ông đề cao sự tự cường, phát triển dựa trên nền tảng dân tộc, không rập khuôn máy móc, biết học hỏi có chọn lọc. Những giá trị ấy của Phan Huy Chú vẫn luôn mang tính thời sự, nhắc nhở các thế hệ sau gìn giữ và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đồng thời luôn mở rộng giao lưu với bên ngoài để không ngừng phát triển đất nước.