Năng lượng nguyên tử, hay còn gọi là năng lượng hạt nhân, được giải phóng từ các phản ứng hạt nhân như phân hạch, nhiệt hạch hoặc phân rã phóng xạ. Đặc biệt, quá trình phân hạch của uranium hay plutonium trong các lò phản ứng hạt nhân hiện nay là cách chủ yếu để tạo ra điện năng từ năng lượng nguyên tử. Khi một nguyên tử hạt nặng bị tách ra thành hai hoặc nhiều phần nhỏ hơn, nó sẽ giải phóng một lượng lớn nhiệt năng, được sử dụng để đun sôi nước và tạo ra hơi nước quay tua-bin phát điện. Năng lượng nguyên tử có ưu điểm vượt trội về hiệu suất rất cao, không phát thải khí nhà kính trong quá trình vận hành, từ đó góp phần quan trọng vào chuyển dịch năng lượng sạch và chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Tuy nhiên, việc phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử cũng đặt ra nhiều thách thức lớn đối với an toàn và môi trường. Nguy cơ xảy ra tai nạn nghiêm trọng như các sự cố tại Chernobyl (Liên Xô cũ) hoặc Fukushima (Nhật Bản) đã cho thấy hậu quả khôn lường đối với sức khỏe con người và hệ sinh thái nếu có sự cố kỹ thuật hoặc thiên tai. Vấn đề xử lý chất thải phóng xạ cũng chưa có lời giải toàn diện, bởi các chất này có thể tồn tại hàng nghìn năm trước khi phóng xạ giảm xuống mức an toàn. Quản lý và giám sát nguyên liệu hạt nhân cũng yêu cầu những quy trình đặc biệt nghiêm ngặt để tránh nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân hoặc bị lợi dụng cho mục đích phi hòa bình.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng quan tâm đến nguồn năng lượng bền vững, nhiều quốc gia đã và đang cân nhắc đầu tư phát triển nền công nghiệp nguyên tử song song với chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Để khai thác hiệu quả và an toàn nguồn năng lượng này, cần phải có chính sách chặt chẽ, công nghệ tiên tiến và nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu. Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về cả lợi ích, rủi ro và trách nhiệm cùng nhau quản lý tài nguyên hạt nhân sẽ giúp các nước tận dụng được sức mạnh của năng lượng nguyên tử trong sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm an toàn cho các thế hệ tương lai.