Hồ Xuân Hương là một hiện tượng đặc biệt trong nền văn học Việt Nam thế kỷ XVIII - XIX. Bà được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm” bởi sự đóng góp to lớn về ngôn ngữ và thi pháp cho thơ ca dân tộc. Thơ Hồ Xuân Hương mang đậm tính chất trào phúng, phê phán xã hội phong kiến bất công, đồng thời thể hiện tinh thần phản kháng mạnh mẽ của người phụ nữ trước những lề thói hà khắc. Ngôn từ trong thơ bà vừa giản dị, vừa sắc sảo, có khi đầy ẩn ý, khiến người đọc không chỉ cảm nhận được vẻ đẹp nghệ thuật mà cả chiều sâu tư tưởng nhân văn. Những bài thơ như “Bánh trôi nước”, “Tự tình”, “Quả mít”,… đã trở thành những biểu tượng cho sáng tạo độc đáo, sự táo bạo cùng tinh thần tự do trong văn học Việt.

Nét đặc sắc trong thơ Hồ Xuân Hương không chỉ nằm ở chủ đề phong phú, đa dạng mà còn ở khả năng sử dụng nghệ thuật chơi chữ, ẩn dụ, hoán dụ, đối lập rất tài tình. Bà thường dùng những hình ảnh gợi cảm, mượn chuyện đồ vật, hiện tượng thiên nhiên để phản ánh thân phận con người, đặc biệt là số phận người phụ nữ lắm truân chuyên, nhiều bất hạnh dưới chế độ phong kiến. Các câu thơ của bà cái lạ ở chỗ cùng một nội dung nhưng lại mang hai tầng nghĩa: vừa hóm hỉnh vừa sâu cay, khiến người đọc phải suy ngẫm về những thông điệp mà tác giả gửi gắm. Nhờ vậy, thơ Hồ Xuân Hương không dễ bị lãng quên, luôn khơi gợi sự đồng cảm, yêu mến và kính phục qua nhiều thế hệ người Việt.