Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập bởi Chủ tịch Hồ Chí Minh, người còn được biết đến với tên gọi Nguyễn Ái Quốc trong giai đoạn hoạt động cách mạng đầu thế kỷ XX. Vào ngày 3 tháng 2 năm 1930, tại Hương Cảng (Hồng Kông), Người đã chủ trì hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản ở Việt Nam là Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên đoàn, thành một đảng duy nhất mang tên Đảng Cộng sản Việt Nam. Việc thành lập này không chỉ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam, mà còn mở ra con đường mới cho nhân dân Việt Nam đấu tranh giành độc lập, tự do và tiến lên chủ nghĩa xã hội.

Vai trò của Hồ Chí Minh trong việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam mang ý nghĩa nền tảng, bởi ông là người đã thấu hiểu sâu sắc về lý luận cách mạng của Chủ nghĩa Mác – Lênin và vận dụng sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam. Trong quá trình đó, Hồ Chí Minh không những tập hợp được lực lượng tiên tiến nhất thời bấy giờ mà còn khơi dậy tinh thần yêu nước, khao khát độc lập, tự do của dân tộc. Tầm nhìn chiến lược và sự quyết đoán của Người đã giúp các tổ chức cộng sản nhỏ lẻ thống nhất thành một lực lượng mạnh mẽ, lãnh đạo phong trào cách mạng đi đến thắng lợi vẻ vang trong các cuộc đấu tranh chống thực dân, đế quốc và xây dựng đất nước.

Sau khi thành lập, Đảng Cộng sản Việt Nam đã trở thành lực lượng lãnh đạo cốt lõi của cách mạng Việt Nam, quyết tâm dẫn dắt dân tộc vượt qua mọi thử thách, từ phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh đến tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, và các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm sau này. Hồ Chí Minh không chỉ là người sáng lập mà còn là lãnh tụ của Đảng, là linh hồn dẫn dắt toàn bộ quá trình phát triển của Đảng cũng như sự nghiệp cách mạng của dân tộc Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại di sản to lớn về tư tưởng, đạo đức, phong cách, góp phần xây dựng nền móng vững chắc cho sự trưởng thành của Đảng Cộng sản Việt Nam trong suốt gần một thế kỷ qua.