Lũ lụt là hiện tượng nước dâng lên nhanh chóng và tràn ngập các vùng đất thấp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất và môi trường tự nhiên của con người. Lũ lụt thường xảy ra khi lượng mưa lớn tập trung trong một thời gian ngắn khiến nước không kịp thấm xuống đất hoặc thoát ra sông suối, đồng thời có thể do sự cố vỡ đê, thủy triều dâng cao hoặc tàn phá rừng làm mất khả năng giữ nước của đất. Nước lũ mang theo bùn đất, rác thải và hóa chất, gây ô nhiễm nguồn nước và phá hủy hạ tầng cơ sở giao thông, nhà cửa, trường học, bệnh viện cũng như các công trình công cộng khác.

Tác động của lũ lụt đối với xã hội rất lớn, bao gồm thiệt hại về người, tài sản và sinh kế của người dân. Nông nghiệp là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi nhiều diện tích lúa, hoa màu, cây ăn trái bị ngập úng, dẫn tới mất mùa và khó khăn trong cung cấp lương thực. Ngoài ra, lũ lụt còn làm tăng nguy cơ xuất hiện các dịch bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, tiêu chảy và bệnh da liễu do nguồn nước bị ô nhiễm và điều kiện vệ sinh không đảm bảo. Người dân trong vùng lũ phải đối mặt với nguy cơ đói nghèo, mất nhà cửa và phải di cư sang nơi khác để ổn định cuộc sống.

Đứng trước những tác hại to lớn của lũ lụt, việc phòng chống và khắc phục hậu quả trở thành nhiệm vụ thiết yếu của các cấp chính quyền và cộng đồng. Giải pháp quan trọng nhất gồm xây dựng hệ thống đê điều, hồ chứa nước phòng lũ và cải thiện hệ thống thoát nước đô thị, bên cạnh đó thực hiện các biện pháp trồng rừng, bảo vệ rừng đầu nguồn giúp giảm nguy cơ lũ quét và xói mòn đất. Việc tăng cường tuyên truyền giáo dục cộng đồng, nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó với thiên tai cũng đóng vai trò quan trọng nhằm giảm thiểu thiệt hại và góp phần bảo vệ môi trường sống bền vững cho các thế hệ mai sau.