Nhà máy điện sinh khối là loại hình nhà máy điện sử dụng năng lượng từ các nguồn sinh khối tự nhiên hoặc chất thải hữu cơ để tạo ra điện năng. Sinh khối bao gồm các loại nguyên liệu như gỗ, rơm rạ, bã mía, trấu, vỏ hạt, phân động vật và thậm chí cả rác thải sinh hoạt. Các nguồn nguyên liệu này có đặc điểm là tái tạo được, thân thiện với môi trường so với các nhiên liệu hóa thạch truyền thống như than đá hay dầu mỏ. Quá trình sản xuất điện năng tại nhà máy điện sinh khối thường trải qua một số bước cơ bản: thu gom nguyên liệu sinh khối, xử lý sơ bộ (nghiền, phơi khô), sau đó đốt hoặc chuyển hóa thành khí sinh học để chạy tua-bin phát điện.

Lợi ích của nhà máy điện sinh khối không chỉ dừng lại ở việc cung cấp nguồn năng lượng sạch cho hệ thống lưới điện quốc gia mà còn giúp giảm lượng chất thải trong nông nghiệp và công nghiệp chế biến. Điều này góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường và phát thải khí nhà kính. Ngoài ra, phát triển loại hình nhà máy này còn tạo điều kiện tăng thu nhập cho nông dân thông qua việc thu mua phụ phẩm nông nghiệp. Ở Việt Nam, với nền nông nghiệp phát triển mạnh, tiềm năng phát triển nhà máy điện sinh khối rất lớn, nhất là ở các khu vực chuyên canh cây lương thực như Đồng bằng sông Cửu Long, nơi nguồn phụ phẩm như rơm rạ, trấu luôn dư thừa số lượng lớn hàng năm.

Tuy nhiên, nhà máy điện sinh khối cũng gặp phải không ít thách thức trong quá trình xây dựng và vận hành. Nguồn nguyên liệu đầu vào phân bố không đều, tính theo mùa vụ nên cần có hệ thống logistics phù hợp để đảm bảo cung cấp liên tục cho nhà máy. Bên cạnh đó, chi phí đầu tư ban đầu cho công nghệ chuyển hóa sinh khối còn khá cao, đòi hỏi sự hỗ trợ từ chính phủ về chính sách và tài chính để thu hút các doanh nghiệp tham gia. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu hiện nay, nếu giải quyết tốt những khó khăn trên, nhà máy điện sinh khối sẽ trở thành hướng phát triển bền vững, góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh năng lượng cho đất nước.