Chủ nghĩa lãng mạn trong hội họa xuất hiện vào cuối thế kỷ XVIII và phát triển mạnh mẽ trong suốt thế kỷ XIX ở châu Âu, đặc biệt tại Pháp, Anh, Đức và Tây Ban Nha. Khác với chủ nghĩa cổ điển nhấn mạnh đến lý trí và sự chuẩn mực, chủ nghĩa lãng mạn đề cao cảm xúc cá nhân, khát vọng tự do và sự thể hiện những trải nghiệm nội tâm sâu sắc của con người. Các họa sĩ theo xu hướng này thường tập trung tái hiện các chủ đề về thiên nhiên hung vĩ, sự dữ dội của cảm xúc, bi kịch lịch sử, hoặc những câu chuyện thần thoại và truyền thuyết huyền bí. Màu sắc trong tranh lãng mạn thường mạnh mẽ, tương phản cao để khơi gợi cảm xúc và tạo nên những hiệu ứng thị giác ấn tượng, hình ảnh được xử lý có phần phóng đại, tràn đầy sức sống nhằm truyền tải tối đa khát vọng và tâm hồn nghệ thuật.

Điểm nổi bật của hội họa lãng mạn chính là sự tự do tuyệt đối trong sáng tạo và khả năng phản ánh thế giới thông qua lăng kính chủ quan của người họa sĩ. Những tác phẩm nổi tiếng như “Tự do dẫn dắt nhân dân” của Eugène Delacroix hay “Chiếc bè Méduse” của Théodore Géricault đã trở thành biểu tượng của thời kỳ này, không chỉ bởi kỹ thuật điêu luyện mà còn vì sức mạnh tâm lý, tinh thần đấu tranh mãnh liệt ẩn chứa trong từng nét vẽ. Các họa sĩ lãng mạn cũng chú trọng tới yếu tố ánh sáng phi thực, những khung cảnh thiên nhiên động, dữ dội, sóng gió hoặc tĩnh lặng tuyệt đối, như một cách gửi gắm tâm tư thẳm sâu của mình trước vũ trụ bao la và số phận con người. Chính điều đó biến chủ nghĩa lãng mạn trở thành phong trào nghệ thuật đề cao cá nhân và tự do biểu đạt, có sức lan tỏa sâu rộng ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực nghệ thuật khác như văn học, âm nhạc cùng thời.

Hội họa lãng mạn tuy phát triển rực rỡ trong một giai đoạn lịch sử nhất định nhưng di sản mà nó để lại vẫn có giá trị lâu bền cho đến hiện nay. Tinh thần chủ nghĩa lãng mạn vẫn luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều lớp họa sĩ trên toàn thế giới, thúc đẩy nghệ thuật không ngừng đổi mới, sáng tạo và đề cao cái tôi nghệ sĩ. Đặc biệt, hội họa lãng mạn còn là cầu nối giúp con người vượt thoát khỏi thực tế khô khan, hướng đến những cảm xúc mãnh liệt và khám phá chiều sâu tâm lý con người, góp phần ghi dấu ấn đậm nét vào dòng chảy phát triển của nghệ thuật thế giới.