Lễ hội Báo bản ở làng Nộn Khê, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình là một nét đẹp văn hóa truyền thống mang đậm dấu ấn lịch sử và tâm linh của người dân nơi đây. Hội là dịp để dân làng cùng nhau tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lễ hội thường diễn ra vào đầu xuân, sau Tết Nguyên đán, kéo dài nhiều ngày với những nghi lễ trang trọng như rước kiệu, tế thần và dâng hương tại đình làng. Nét đặc sắc nhất của lễ hội là phần “báo bản”, tức là các dòng họ trong làng sẽ thay mặt con cháu về quê hương dự lễ báo cáo những thành quả một năm qua và thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên – những người đã có công khai hoang lập địa và bảo vệ làng xóm. Không khí trang nghiêm lan tỏa khắp làng, tạo nên sợi dây kết nối thiêng liêng giữa các thế hệ.

Bên cạnh phần lễ trang trọng, phần hội của Báo bản Nộn Khê lại sôi động với nhiều trò chơi dân gian truyền thống và các hoạt động giao lưu văn hóa nghệ thuật đặc sắc. Những điệu múa rồng, múa lân mở màn cho loạt tiết mục hát chèo, hát xẩm, trình diễn võ thuật hoặc chơi cờ người, kéo co, đánh đu giúp không khí tràn ngập niềm vui và sắc màu. Người dân và du khách lại được dịp thưởng thức nhiều món ăn đặc sản vùng chiêm trũng Ninh Bình như cá rô đồng, cua đồng, bánh đa cá rô… Tất cả tạo thành một bức tranh hội làng sống động, vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa gắn kết cộng đồng và thúc đẩy tinh thần đoàn kết, nghĩa tình giữa các gia đình, dòng họ trong làng.

Lễ hội Báo bản Nộn Khê không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin tâm linh và lòng biết ơn đối với cha ông mà còn thể hiện khát vọng dựng xây cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người dân. Qua mỗi năm, lễ hội luôn được gìn giữ, kế thừa và đổi mới phù hợp với thời đại nhưng vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi, trở thành di sản quý báu của vùng đất Kim Sơn nói riêng và văn hóa dân gian Bắc Bộ nói chung. Đến với lễ hội, du khách không chỉ được trải nghiệm những truyền thống độc đáo mà còn cảm nhận sâu sắc tình làng, nghĩa xóm bền chặt trong lòng mỗi người con nơi đây.