Văn Miếu Quốc Tử Giám là một trong những di tích lịch sử, văn hóa nổi tiếng nhất tại Hà Nội, thường được xem là biểu tượng của truyền thống hiếu học của dân tộc Việt Nam. Được xây dựng vào năm 1070 dưới thời vua Lý Thánh Tông, Văn Miếu ban đầu dùng để thờ Khổng Tử và các bậc hiền triết Nho giáo. Đến năm 1076, Quốc Tử Giám chính thức ra đời, trở thành trường đại học đầu tiên của đất nước, nơi đào tạo các nhân tài cho bộ máy nhà nước phong kiến. Qua nhiều thế kỷ, nơi đây không chỉ là trung tâm học thuật lớn mà còn lưu giữ giá trị văn hóa, giáo dục sâu sắc của người Việt.

Kiến trúc của Văn Miếu Quốc Tử Giám thể hiện sự uy nghi, trang trọng với các công trình như cổng tam quan, khuê văn các, nhà bia tiến sĩ, và các khu vực thờ cúng. Trong đó nổi bật nhất là 82 bia tiến sĩ đặt trên lưng rùa đá, ghi danh những người đỗ đạt trong các khoa thi từ thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XVIII. Các bia này vừa là minh chứng cho sự tôn vinh hiền tài, vừa thể hiện truyền thống đề cao học vấn của dân tộc. Không gian xanh, các hàng cây cổ thụ cùng hồ nước tạo nên vẻ thanh tịnh, phù hợp cho việc nghiên cứu và học tập của các sĩ tử xưa kia, đồng thời góp phần bảo tồn nét đẹp cổ kính của công trình.

Văn Miếu Quốc Tử Giám ngày nay không chỉ là điểm tham quan thu hút du khách trong và ngoài nước, mà còn là địa điểm tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội liên quan đến giáo dục. Vào mỗi dịp đầu xuân, hàng nghìn người tới đây xin chữ cầu may, mong muốn gặt hái thành công trong học tập và thi cử. Văn Miếu cũng thường xuyên tổ chức hoạt động giao lưu văn hóa nghệ thuật, qua đó truyền cảm hứng hiếu học và gìn giữ các giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ. Chính vì thế, Văn Miếu Quốc Tử Giám vẫn luôn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa - xã hội của thủ đô Hà Nội và cả nước.