Dừa là nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, đặc biệt đối với các món chay. Nhờ vị béo tự nhiên và hương thơm đặc trưng, dừa góp phần tạo nên những món ăn khác biệt và hấp dẫn. Cùi dừa tươi thái mỏng có thể dùng thay thế cho thịt trong các món kho, xào hoặc gỏi. Chẳng hạn như món "dừa kho tiêu" – miếng cùi dừa mềm, ngấm đều gia vị, hòa quyện chút vị cay nồng của tiêu xanh rất đưa cơm. Ngoài cách chế biến này, nhiều người còn dùng nước cốt dừa để nấu các món cà ri hoặc chè, tạo độ béo ngọt tự nhiên mà vẫn giữ được sự thanh nhẹ đặc trưng của món chay.

Một trong những món chay nổi tiếng từ dừa là "gỏi dừa". Món này thường sử dụng cùi dừa non bào sợi, trộn cùng rau củ như cà rốt, dưa leo, thêm ít đậu phộng rang giã nhỏ. Điểm đặc biệt nằm ở nước trộn, pha từ nước tương, đường, tỏi, ớt và một chút nước cốt dừa để tăng vị béo và làm nổi bật hương dừa. Gỏi dừa không chỉ ngon miệng, dễ thực hiện mà còn giàu dinh dưỡng, thích hợp dùng trong những bữa tiệc chay hoặc ngày lễ. Khi ăn, thực khách cảm nhận được sự giòn ngọt, tươi mát của cùi dừa kết hợp với rau củ, gia vị hài hòa mang lại cảm giác thanh nhẹ và độc đáo.

Những sáng tạo khác với dừa trong món ăn chay có thể kể đến như "súp bắp nước cốt dừa" hay "chả dừa chiên giòn". Trong đó, nước cốt dừa giúp cân bằng hương vị, làm dịu đi những món rau củ xào, nâng tầm độ ngon cho các món bánh chay truyền thống. Trên bàn ăn chay của người Việt, sự xuất hiện của những món dừa luôn tạo nét mới lạ mà gần gũi. Bằng sự tinh tế trong cách kết hợp nguyên liệu, dừa đã chứng minh được sức hút trong nền ẩm thực chay nhờ chất dinh dưỡng cao, lành mạnh và dễ dàng biến hóa trong nhiều công thức khác nhau, đáp ứng nhu cầu ăn uống thanh đạm và bảo vệ sức khỏe.