Thành Sơn Tây là một trong những công trình kiến trúc quân sự cổ đặc sắc của Việt Nam, được xây dựng vào năm 1822 dưới triều vua Minh Mạng. Nằm ở phía tây thành phố Hà Nội, thuộc địa phận thị xã Sơn Tây, thành từng giữ vai trò trọng yếu trong việc bảo vệ vùng đất phía Tây kinh thành Thăng Long xưa. Với quy mô bề thế và kỹ thuật xây dựng điêu luyện, thành có chu vi khoảng 2.000 mét, cao gần 4 mét, có hào nước bao quanh, tường thành được kết bằng đá ong – loại vật liệu đặc trưng của vùng đất Sơn Tây. Bên trong thành gồm nhiều công trình như dinh chỉ huy, nhà lính, kho lương thực và các cổng thành kiên cố, thể hiện dấu ấn lịch sử quan trọng của thời kỳ phong kiến Nguyễn.

Không chỉ có vai trò về mặt quân sự, Thành Sơn Tây còn là chứng nhân của nhiều sự kiện lịch sử trong suốt hai thế kỷ qua. Nơi đây từng chứng kiến các cuộc chiến đấu anh dũng chống thực dân Pháp xâm lược vào cuối thế kỷ XIX. Đặc biệt, trận đánh vào năm 1883 giữa quân Pháp và quân đội triều Nguyễn đã ghi dấu nhiều đau thương nhưng cũng đầy khí phách kiên cường. Sau này, thành trở thành trung tâm hành chính, nơi tổ chức các sự kiện trọng đại của địa phương như lễ hội, tế lễ truyền thống. Đến nay, tuy một số hạng mục đã bị xuống cấp do thời gian và chiến tranh, nhưng những gì còn lại vẫn là di sản vô giá, góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ và là điểm đến hấp dẫn du khách yêu thích lịch sử, văn hóa.

Ngày nay, Thành Sơn Tây đã được Nhà nước xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, là niềm tự hào của người dân xứ Đoài. Công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích được chính quyền địa phương chú trọng đầu tư, vừa giữ gìn nguyên vẹn nét kiến trúc cổ kính vừa kết hợp phát triển du lịch bền vững. Du khách tới thăm Thành Sơn Tây ngoài việc chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc độc đáo với những bức tường đá ong uy nghiêm, còn có dịp tìm hiểu về lịch sử hình thành, quá trình chiến đấu bảo vệ thành và truyền thống văn hóa lâu đời của vùng đất này. Thành Sơn Tây không chỉ đơn thuần là một công trình kiến trúc mà còn là biểu tượng sống động về tài năng, lòng yêu nước và khát vọng gìn giữ non sông của dân tộc Việt Nam.