Hà Nội trở thành thủ đô của Việt Nam không chỉ bởi vị trí địa lý mà còn nhờ giá trị lịch sử, văn hóa và chính trị lâu đời. Tọa lạc tại vùng đồng bằng sông Hồng trù phú, Hà Nội giữ vai trò trung tâm, thuận lợi cho việc giao thương, phát triển kinh tế và kiểm soát các khu vực xung quanh. Địa hình thuận lợi cùng nguồn nước dồi dào đã giúp cư dân phát triển nông nghiệp, tạo nền tảng vững chắc cho sự phồn thịnh của vùng đất này qua các triều đại. Ngoài ra, vị trí của Hà Nội được đánh giá là trọng điểm chiến lược, dễ phòng thủ trước các thế lực ngoại bang, giúp bảo vệ an ninh quốc gia.

Lịch sử gọi Hà Nội là đất “đế vương” cũng xuất phát từ thời các vua Hùng và đặc biệt đỉnh cao là năm 1010 khi Lý Công Uẩn chọn Đại La làm kinh đô và đổi tên thành Thăng Long. Suốt nhiều thế kỷ, Hà Nội là trung tâm văn hóa – hành chính của các triều đại phong kiến, chứng kiến những sự kiện trọng đại như đấu tranh chống ngoại xâm, xây dựng đất nước và truyền bá văn hóa Việt Nam. Các di tích, kiến trúc cổ kính như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu Quốc Tử Giám… càng củng cố vai trò của nơi đây như trái tim của đất nước. Không chỉ là nơi hội tụ tinh hoa, Hà Nội còn lưu giữ bản sắc dân tộc, tạo niềm tự hào cho các thế hệ người Việt.

Đến thời hiện đại, sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn Hà Nội làm trụ sở đầu não của chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sự lựa chọn ấy dựa trên yếu tố lịch sử, truyền thống cách mạng kiên cường và vị trí thuận lợi để kết nối các vùng miền, lãnh đạo toàn quốc kháng chiến chống xâm lược, xây dựng đất nước. Trong hơn bảy thập kỷ qua, Hà Nội tiếp tục giữ vai trò trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục, với nhiều công trình lớn mang tầm vóc quốc gia. Việc Hà Nội được chọn làm thủ đô là sự tổng hòa giữa yếu tố địa lý, lịch sử sâu sắc và ý chí của dân tộc, góp phần gắn kết người dân cả nước trong công cuộc dựng nước và giữ nước.