Lễ hội Khai Hạ Mường Bi là một trong những lễ hội truyền thống tiêu biểu của người dân vùng Mường Bi, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Đây không chỉ là dịp để cộng đồng thể hiện tấm lòng tri ân trời đất, tổ tiên mà còn mang ý nghĩa khởi đầu cho mùa vụ mới, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và đời sống no đủ. Lễ hội thường được tổ chức vào đầu năm mới, sau Tết Nguyên Đán, và thu hút đông đảo bà con các xóm làng lân cận tham gia. Trong ngày hội, những nghi lễ trang trọng như lễ dựng cây nêu, cúng thần linh, trình diễn các điệu múa truyền thống đều được tổ chức với tinh thần thành kính và vui tươi.

Không chỉ mang yếu tố tâm linh, Khai Hạ Mường Bi còn là ngày hội văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Mường. Các hoạt động dân gian như múa sạp, đánh chiêng, hát đối đáp, và các trò chơi truyền thống như ném còn, kéo co… góp phần tăng thêm không khí náo nhiệt. Người dân mặc trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, cùng nhau thưởng thức các món ăn đặc sản như cơm lam, thịt nướng, bánh uôi… Những câu chuyện cổ tích, tích xưa của vùng đất Mường Bi cũng được truyền lại qua nhiều thế hệ trong những buổi hội ngẫu hứng, tạo nên nét văn hóa riêng độc đáo không nơi nào có được.

Lễ hội Khai Hạ Mường Bi còn đóng vai trò gắn kết cộng đồng, thúc đẩy tình làng nghĩa xóm và lưu giữ những giá trị tinh thần cốt lõi của dân tộc Mường. Các hoạt động giao lưu, kết bạn, trao đổi kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp được lồng ghép hài hòa với phần lễ, phần hội. Lễ hội đã trở thành biểu tượng văn hóa, không chỉ giúp người dân nhớ về cội nguồn mà còn giới thiệu nét đẹp vùng đất Mường Bi tới du khách trong và ngoài nước, góp phần quảng bá bản sắc địa phương, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và bảo tồn di sản văn hóa.