Trong bài thơ “Đất nước”, Nguyễn Đình Thi đã khắc họa sâu sắc hình ảnh Tổ quốc qua từng trang sử hào hùng và những nỗi đau, mất mát mà dân tộc Việt Nam đã trải qua. Nhà thơ mở đầu bằng những hình ảnh quen thuộc gắn liền với quê hương: “Sáng mát trong như sáng năm xưa / Gió thổi mùa thu hương cốm mới”, thổi vào tâm hồn người đọc cảm giác thanh bình, gần gũi của làng quê Bắc Bộ. Nhưng đồng thời, tác giả cũng không quên nhắc đến những tháng năm tang tóc của đất nước trong chiến tranh: “Ôi những cánh đồng quê chảy máu / Dây thép gai đâm nát trời chiều”. Với ngôn từ chân thật, hình ảnh giàu sức gợi, Nguyễn Đình Thi đã làm sống dậy trên trang thơ một đất nước vừa bình dị vừa kiên cường. Đó là quê hương của những con người “biết cúi đầu trước súng giặc” nhưng “lại đứng dậy hiên ngang” đấu tranh cho tự do, độc lập.

Không chỉ dừng lại ở những vẻ đẹp bình yên và đau thương, bài thơ còn ca ngợi ý chí bất khuất, niềm tự hào dân tộc mãnh liệt của người Việt Nam. Dòng cảm xúc ấy kết tinh trong những câu thơ mạnh mẽ: “Ôi những dòng sông đỏ nặng phù sa / Những đêm dài hành quân nung nấu”. Hình ảnh đất nước hiện lên không chỉ qua cảnh quan thiên nhiên mà còn là biểu tượng của sức sống, của tinh thần quật cường. Từ những vết thương chiến tranh, đất nước trở nên vững vàng, bền bỉ hơn bao giờ hết. Tác giả dùng điệp từ, những liên tưởng đa tầng để khẳng định: Dù gian khổ, đau thương, dân tộc ta vẫn nguyện một lòng đấu tranh để bảo vệ và dựng xây non sông gấm vóc. Chất thép trong thơ Nguyễn Đình Thi chính là sức mạnh bất diệt của cả một dân tộc được hun đúc qua bao thời kỳ lịch sử.

Cảm hứng chủ đạo xuyên suốt bài thơ “Đất nước” là tình yêu quê hương da diết hòa quyện với lòng tự hào dân tộc sâu sắc. Thơ của Nguyễn Đình Thi không chỉ phản ánh thực tế đau thương mà còn gửi gắm khát vọng về một ngày mai tươi sáng, hòa bình. Những gợi hình như “Trời xanh đây là của chúng ta / Núi rừng đây là của chúng ta” mở ra một không gian rộng lớn, thể hiện sự gắn bó keo sơn giữa con người và đất mẹ. Kết tinh từ những giá trị truyền thống đến hơi thở hiện đại, bài thơ đã trở thành bản hùng ca bất tử về đất nước và con người Việt Nam bất khuất, hiên ngang. Đọc “Đất nước”, mỗi người như được tiếp thêm sức mạnh và tự hào khi mang trong mình dòng máu Lạc Hồng, cùng nhau dựng xây và bảo vệ Tổ quốc mãi mãi trường tồn.