Đại thủy chiến là một trong những sự kiện quân sự nổi bật trong lịch sử, phản ánh rõ nghệ thuật chỉ huy và sức mạnh của các đế chế thời cổ đại. Cuộc thủy chiến này thường diễn ra giữa những cường quốc bên bờ các con sông lớn hoặc vùng biển chiến lược với hàng trăm, thậm chí hàng nghìn chiến thuyền tham gia. Trong bối cảnh đó, đại thủy chiến không chỉ đơn thuần là sự so tài về lực lượng mà còn là nơi thể hiện trí tuệ quân sự vượt trội thông qua các chiến lược vận dụng môi trường nước như dòng chảy, thủy triều và điều kiện thời tiết để xoay chuyển tình thế bất ngờ. Những tướng lĩnh tài ba thường dùng những biện pháp như mai phục, nghi binh, giả vờ rút lui hay lợi dụng làn sương mù để tạo bất ngờ cho đối phương, khiến cuộc chiến trở nên cam go và hào hùng hơn bao giờ hết.

Một ví dụ điển hình của đại thủy chiến là trận Xích Bích nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc thời Tam Quốc. Đây được xem là một trong những trận thủy chiến quyết định, làm thay đổi cục diện chính trị của cả vùng Đông Á thời bấy giờ. Với địa hình sông Trường Giang rộng lớn, các phe phái đã tận dụng tối đa mọi vũ khí, từ chiến thuyền lớn đến các mưu kế như “liên hoàn thuyền”, “mượn gió đông”, “hỏa công”... Những thủ đoạn này không chỉ gây tổn thất nặng nề cho đối phương mà còn tạo nên khí thế vang dội, khiến đại thủy chiến trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho các tác phẩm văn học, nghệ thuật về sau. Những bài học về sự phối hợp tập thể, tầm quan trọng của việc thích ứng với hoàn cảnh và tư duy đổi mới đã được rút ra từ những trận đánh trên sông nước ấy.

Ngày nay, mặc dù các phương tiện và vũ khí chiến tranh hiện đại đã thay đổi cách thức tiến hành chiến sự, song tầm ảnh hưởng của các đại thủy chiến trong lịch sử vẫn còn sâu đậm. Những nghiên cứu, phân tích về quá trình diễn ra các cuộc thủy chiến lớn không chỉ giúp các nhà quân sự sau này đúc kết kinh nghiệm quý báu mà còn khơi dậy lòng tự hào và sự kính trọng đối với những người lính từng hy sinh trên mặt nước. Đại thủy chiến đã để lại dấu ấn đậm nét trong tâm trí nhiều thế hệ, góp phần định hình bản sắc và ý chí quật cường của các dân tộc trên con đường dựng nước và giữ nước.