Thể loại bút ký là một thể loại văn học thuộc nhóm tác phẩm ký, trong đó người viết ghi chép lại những sự kiện, câu chuyện, trải nghiệm hoặc cảm xúc về con người, sự vật, hiện tượng đã từng chứng kiến hoặc trực tiếp tham gia. Khác với nhật ký chỉ mang tính cá nhân, bút ký đòi hỏi người viết phải kết hợp giữa yếu tố thực tế và cảm nhận chủ quan, qua đó góp phần phản ánh hiện thực đời sống một cách chân thực, sinh động nhưng vẫn có nét sáng tạo và chất nghệ thuật riêng. Bút ký thường không quá chú trọng vào tình tiết, cốt truyện như truyện ngắn mà chủ yếu ghi lại ấn tượng sâu sắc, phát hiện mới mẻ hoặc cảm xúc chân thành của tác giả khi chứng kiến cuộc sống.

Một tác phẩm bút ký thường được trình bày bằng lối viết linh hoạt, không bị ràng buộc bởi khuôn mẫu hay cấu trúc nghiêm ngặt. Người sáng tác bút ký có thể tự do diễn giải, suy luận, bộc lộ tình cảm, ý kiến cá nhân đối với hiện tượng xã hội, phong cảnh thiên nhiên, con người hoặc các sự kiện cụ thể. Bút ký có thể mang màu sắc trữ tình, tự sự, hoặc bình luận, thậm chí đan xen hài hước, xã hội phê phán và triết lý nhân sinh. Chính vì vậy, bút ký vừa là thể loại góp phần lưu giữ ký ức cá nhân, vừa phản ánh đặc sắc tâm hồn, tầm nhìn của tác giả trên nền hiện thực đời sống.

Khác với phóng sự - vốn tập trung vào thông tin và tính thời sự, thể loại bút ký nhấn mạnh vào cảm xúc cá nhân và cách nhìn riêng của nhà văn đối với thực tại. Qua mỗi tác phẩm bút ký, người đọc không chỉ thấy được chân dung của một thời đại hay một vùng đất mà còn khám phá chiều sâu tâm hồn, nhiều trạng thái cảm xúc, suy nghĩ của con người. Những đặc điểm này làm cho bút ký trở thành một thể loại phong phú, đa dạng, tạo điều kiện cho người viết thể hiện bản lĩnh quan sát, khả năng biểu đạt đồng thời góp phần làm giàu cho vốn văn chương dân tộc.